ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٠٣ - ٣ - قابليت حركت

داده و در آدم دميده است مادى است، چون مى‌فرمايد: از جنس باد است، باد به مفهوم هواى متحرك و ماده بخارى در اعماق خود تا برسد به تشعشعات اتم، همه مادى هستند.

٢- خدا آدم را به صورت او آفريد، يعنى به نقشه‌اى كه لائق مقام آدميت بود، يعنى در بهترين نقشه و زيباترين كالبد و اندام، و در حديث حضرت رضا (ع) اين روايت چنين توجيه شده است، حسين بن خالد گويد:

به امام رضا (ع) گفتم: يا بن رسول اللَّه مردم روايت كنند كه رسول خدا (ص) فرمود: خدا آدم را به صورت خود آفريده است، فرمود: خدا آنها را بكشد! اول حديث را انداختند، رسول خدا (ص) به دو مرد گذشت كه به هم دشنام مى‌دادند، شنيد يكى از آنها به رفيقش مى‌گويد: خدا رويت را زشت كند و روى هر كه به تو شباهت برد، رسول خدا (ص) فرمود: اى بنده خدا، به برادرت چنين مگو، زيرا خداى عز و جل آدم را به صورت او آفريده است. ذعلب كه يمانى توصيف شده است يكى از دانشمندان و سخنرانان بنام معاصر على (ع) بوده است و مغز پر غرور علمى داشته، در اينجا او را خطيبى شيوا و زبان آور و پر دل توصيف كرده ولى در روايت امالى صدوق اضافه‌اى دارد كه غرور علمى او را روشن مى‌كند، و در آنجا مى‌گويد:

على (ع) به منبر بر آمد و فرمود:

«سلونى قبل أن تفقدونى»

ذعلب حضور داشت و گفت: پسر ابى طالب بر جايگاه بلند و دشوارى قدم نهاده و من پرسشى بر او عرضه كنم كه او را شرمنده سازم و سپس اين پرسش را طرح كرد.

از بيانات على (ع) هم به خوبى هويدا است كه براى مرد تيزهوش و متفكر صحبت كرده است، عباراتى و مضامينى در اين خطبه جوابيه درج است كه دانشمندان بزرگى را گيج كرده و اكنون نمونه‌هائى از نظر آنان را نقل مى‌كنيم و سپس به تحليل و تجزيه خطبه مى‌پردازيم: