ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥٤٣ - ١ - حركت ثابت در ماده

پديده مادى به حساب آورد ناگزير شده به خالق فوق طبيعت و به خداى يكتا اعتراف كند ولى باز هم نظر او در اين مسأله گنگ است كه ماده از كجا پيدا شده از اين نظر دارون و بخنر و ماديين ديگر همه پشت سر ابن ابى العوجاء قرار دارند و اين سؤال اساسى را مطرح مى‌كنند كه:

[دليل بر حدوث اجسام از منظر امام صادق (ع)]

دليل بر حدوث اجسام چيست؟ ما الدليل على حدوث الاجسام؟

جوابى كه امام صادق (ع) در برابر اين سؤال گذاشته و طرف را به زانو در آورده است اين طور تحليل مى‌شود:

١- حركت ثابت در ماده.

٢- امكان و عدم ماده.

٣- قابليت حركت در ماده.

١- حركت ثابت در ماده‌

ماده بسيط اوليه را فرض كنيم: جزء لا يتجزى، اتم، الكترون، و .. و ..

در نتيجه اتم تا هر عمقى منفجر شود به هسته بسيطى مى‌رسد كه ديگر قابل تجزيه و انفجار نيست، اين هسته جسم اولى جهان است و بر اثر حركت يعنى ضم اين اجزاء بسيطه به يك ديگر بزرگ مى‌شود و مى‌شود تا يك خورشيد مى‌شود و جرقه مى‌دهد و منظومه شمسى به وجود مى‌آيد و زمين پيدا مى شود و صحرا و دريا پديد مى‌گردد و گياه و حيوان و انسان بوجود مى‌آيد، تمام اين مراحل اثر حركت ماده است يعنى ضم اجزاء بسيطه به هم تا خردها بزرگ شوند و كتله‌هائى پديد گردد و آثار و خواص رنگارنگى عيان شود.

خود حركت ماده در اين مراحل دليل است كه حادث است يعنى پى در پى جا عوض مى‌كند و پى در پى از وضعى به وضعى منتقل مى‌شود وقتى توده خورشيد است ديگر وجود سحابى ندارد وقتى وجود سحابى است، وجود مه‌هاى فضائى ندارد، وقتى چنين است چنان نيست، بنا بر اين وجود خارجى‌