ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥٣١ - ٣ - سنة قائمة

چيز را از قرآن مجيد درك كند و بفهمد، در موضوع استخراج بسيارى از مسائل علمى امروز جهان كتابهائى نوشته شده است. قيل و قال نقل گفته‌هائى است كه غالبا راجع به بدگوئى از مردم و يا اشاعه اخبار وحشتناك است و در باره آنها تو گوشى و محرمانه گفتگو مى‌شود و امام اين آيه انتقاد از نجوى را بر آن تطبيق كرده است. امير المؤمنين (ع) در ضمن اين خطبه خود به خوبى ارتباط آبادى و صلح و آرامش جهان را با ديندارى روشن ساخته و هم چنان ويرانى و گرانى و خرابى و آشوب و فتنه را اثر مستقيم بى‌دينى و نادانى شناخته و در ضمن بيان نموده كه همزمان بعثت خاتم انبياء نه تنها سرزمين عربستان در منجلاب جهل و توحش و فساد اخلاق گرفتار بوده بلكه سراسر جهان در خواب عميقى بوده است و همه ملت‌ها در بدبختى و فساد غوطه‌ور بودند، پيغمبر اسلام مشعل هدايت قرآن را بر دست گرفت تا سراسر جهان در پرتو آن هدايت شوند و به نعمت صحت و آرامش و آبادانى و حد اكثر بهره‌مندى از نعمتهاى جهان برسند. سنت در اصل لغت به معنى روش و طريقه است و در مفهوم آن حسن و مصلحت وجود دارد در زبان ديانت بيشتر كردار پيغمبر اسلام كه سرمشق مسلمانى است از اين كلمه مقصود است و در نظر علماى حديث و اصول كردار و گفتار و تقرير معصوم كه مفيد حكم شرعى است معنى آن است.

پيغمبر اسلام در آداب انجام دستورات واجبه بيانات و كردارى داشته كه حد و حدود آنها بوده است چون قرائت حمد و سوره و ذكرهاى واجب نماز و تشهد و سلام و بلكه دو ركعت آخر نمازهاى چهار ركعتى، اينها را سنت در فريضه گويند و ترك آنها عمدا موجب بطلان عمل است كه در روايت از آن به ضلالت تعبير شده و بعضى آداب را پيغمبر به حساب درك‌