ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥٩٥ - ٣ - قابليت حركت

در بعضى از اخبار" صمد" را تفسير كرده است به" مالا جوف له" معلوم مى‌شود اين خبر در نظر مرحوم كلينى مصنف كتاب معتبر بوده است و از نظر سند و صحت آن ترديدى نداشته ولى مضمون و معناى آن را تشخيص نداده است.

و در اينجا توجه به دو نكته بجا است:

١- معلوم مى‌شود مرحوم كلينى اين كتاب را به عنوان عقائد و مختارات خود جمع آورى كرده و اخبارى كه مخالف با عقيده او بوده و يا مقصود از آنها بر او مشتبه بوده در كتاب درج نمى‌كرده، زيرا در اينجا اعتراف دارد كه اخبارى به اين مضمون هست ولى نامفهوم است و از اين اخبار در كتاب خود نقل نكرده است.

٢- تعبير" مالا جوف له" آنچه ميان تهى نيست، با توحيد مخالفت ندارد و دليل بر جسم بودن و مستلزم تشبيه نيست بلكه اين تعبير دلالت بر يك مقام عالى از تنزيه و عظمت و جلال خدا دارد، براى آنكه كلمه (مجوف) و تو خالى در موارد بسيارى استعمال مى‌شود و در هر جا به مناسبت، مفهوم خاصى دارد، مثلا يك سنگ يا چوب يا فرض كن مطلق جسم مجوف و تو خالى، معنى تهى بودن درون آن جسم را مى‌دهد.

يك كلام و جمله تو خالى: در اينجا معنى مى‌دهد كه مفهوم درستى ندارد و معناى خوبى نمى‌دهد.

يك كلمه مجوف و تو خالى: يعنى عقل درستى ندارد.

كلمه اجوف: يعنى حرف وسط آن، حرف علّه است.

چنانچه مجوف و تو خالى در هر موردى به مناسبت مفهومى دارد وقتى در مقام نفى آمد و كلمه" ما" نافيه بر سر آن در آمد، باز در هر موردى به مناسبت بر معناى مخصوصى منطبق مى‌شود.

جوف: تهى بودن است و در هر چيز به وصفى تطبيق مى‌كند و از نظر