ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٥٣٣ - شرحهاى كتاب توحيد
[شرحهاى كتاب توحيد]
توحيد: نخستين اصل و مبدأ دين دارى و مسلمانى است.
توحيد: عقيده به وجود خداى يكتا در ذات، يگانه از نظر صفات، تنها معبود بر حق، و بىهمتاى در فعاليت است. از اين رو دانشمندان حكمت و كلام، توحيد را چهار مرحله دانند: توحيد ذاتى، صفاتى، افعالى، عبادتى.
توحيد بدين تفسير متضمن اثبات وجود مبدأ هم هست و اينكه پارهاى گويند چرا اثبات صانع از اصول مقرره اسلامى حذف شده است درست نيست، زيرا عقيده به خداى يكتا متضمن عقيده به وجود او است.
عقيده به خدا و شناختن حق يك جرقهاى است از خرد انسانى كه با مواجهه عالم هستى و مطالعه موجودات مىدرخشد چنانچه سنگ چخماق با سائيدن به آهن جرقه مىدهد.
تأثر يك مغز سالم و پاك، از درك همين اوضاع جاريه و معمولى هستى به مانند فشارى است كه آهن به سنگ چخماق مىدهد و پرتو گرم و سوزانى از آن بر مىآورد، عقيده به خدا هم يك درخشش عقلى است كه هم