پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٤٣ - ادبيات در گفتار امام عليه السلام
انديشه همان است كه از امام على عليه السّلام به يادگار مانده است، سخنى به گزاف نگفتهايم.[١]
اينك نمونهاى از ادبيّات به نظم آمده حضرت را با علم به وجود ديوان اشعار منسوب به آن بزرگوار در عرصههاى گوناگون، برمىگزينيم كه برخى از تاريخنگاران با تكيه بر آنها به فرازهايى ادبى از آنها استناد جستهاند: امام عليه السّلام در سوك پدر بزرگوارش حضرت ابو طالب رضوان اللّه تعالى عليه مىفرمايد:
اى ابو طالب! تو پناه بىپناهان و باران رحمت الهى بر زمين خشكيده و تشنه و روشنايى بخش تاريكىها بودى، غم فقدانت فرشتگان را درهم شكست، خداوند بر تو درود و صلوات فرستاد و در فردوس برين پذيرايت شد، براستى كه تو بهترين عمو در حق رسول خدا بودى.[٢]
به نقل جاحظ و بلاذرى: على عليه السّلام از همه صحابه به فنون شعر آشناتر و فصيحتر و در خطابه، سرآمد همگان و در نويسندگى برتر از همه بوده است، از جمله اشعار حضرت در روز بدر مىتوان به ابيات ذيل اشاره كرد:
آنگاه كه سپاهيان، پا به فرار گذاشتند و مسلمانان خردمند به سرعت اطراف پيامبر را گرفتند، آن حضرت را يارى كرديم و با غيرت و جوانمردى سركشان را از دم تيغ گذرانديم، هم آنان كه به هدايت رهنمون نگشتند و زمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم ما را به هدايت رهنمون گشت، همه از خدا و حق اطاعت كرده و تقوا پيشه نموديم.[٣]
[١] . تاريخ الادب العربى فى ضوء المنهج الاسلامى، از دكتر محمود بستانى ادبيات امام على عليه السّلام.
[٢] . الغدير: ٣/ ١٠٦ و ٧/ ٣٧٨ و ٣٧٩.
|
أبا طالب عصمة المستجير |
و غيث المحول و نور الظلم |
|
|
لقد هدّ فقدك اهل الحفاظ |
فصلّى عليك ولىّ النعم |
|
|
و لقّاك ربّك رضوانه |
فقد كنت للمصطفى خير عمّ |
|
[٣] .
|
نصرنا رسول اللّه لما تدابروا |
و ثاب اليه المسلمون ذو و الحجى |
|
|
ضربنا غواة الناس عنه تكرّما |
و لمّا يروا قصد السبيل و لا الهدى |
|
|
و لمّا أتانا بالهدى كان كلّنا |
على طاعة الرحمان و الحق و التقّى |
|