پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٢٢ - خرد، دانش، شناخت

خرد، دانش، شناخت‌

[امام على عليه السّلام مى‌فرمايد:] ١. هيچ ثروتى چون عقل و خرد، و هيچ فقرى مانند جهل و نادانى نيست، عقل سرچشمه خير و برجسته‌ترين امتياز و زيباترين زينت است.

٢. عقل و خرد پيك حق و پابرجاترين اركان است، شخصيت آدمى به عقل و خرد او بستگى دارد و اصلاح هركارى با عقل و خرد انجام‌پذير است.

٣. علم و دانش، پوشش است و عقل و خرد شمشير برّنده، كاستى‌هاى اخلاقى خويش را با حلم و بردبارى‌ات بپوشان و به وسيله عقل و خرد خويش، با هواى نفس خود مبارزه نما، انديشه، آيينه‌اى شفاف است.

٤. عقل و خرد، فرمانده سپاه رحمان و هوا و هوس، رهبر لشكريان شيطان است، نفس آدمى جذب‌كننده ميان آن دوست، هر يك بر ديگرى چيره شود، در نفس آدمى جاى مى‌گيرد.

٥. برجسته‌ترين بهره فرد، عقل و خرد اوست، اگر شخص به ذلّت افتد او را عزّت مى‌بخشد و اگر در ورطه سقوط گرفتار آيد، او را رهايى مى‌بخشد، و اگر به گمراهى دچار شود، وى را رهنمون و اگر سخن بگويد اشتباهاتش را برطرف مى‌سازد.

٦. برترين مردم نزد خداوند كسى است كه عقل و خرد خويش را زنده و شهوت خود را بميراند و خويشتن را براى اصلاح آخرت خود به زحمت اندازد.

٧. دين به اندازه عقل و خرد، از آدمى خواسته شده است، تا مؤمن از عقل و خرد برخوردار نباشد ايمان نياورده است. ارزش هر انسانى به عقل و خرد اوست.

٨. امام عليه السّلام عقل را چنين معرفى نموده است:

الف- عقل و خرد، يعنى پرهيز از گناه و دورانديشى و قاطعانه تصميم گرفتن.

ب- عقل و خرد، اساس علم و دانش، و مبلّغ درك و فهم است.