پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٥١ - حكومت امام عليه السلام و دشوارىهاى راه

شهاب را به جاى ابو موسى اشعرى والى كوفه نمود و عبيد اللّه بن عباس را به جاى يعلى بن منبه، بر يمن گمارد و قيس بن سعد بن عباده را به جاى عبد اللّه بن سعد، بر مصر فرمانروايى داد و سهل بن حنيف را به جاى معاوية بن ابى سفيان فرمانرواى شام قرار داد، اين جايگزينى به جهت بدرفتارى و فساد ادارى فرمانروايان قبلى بود كه تا آخرين لحظات از آن دست برنداشتند. يعلى بن منبه، خزانه‌دارى بيت المال يمن را عهده‌دار بود كه آن را به يغما برد و معاوية بن ابى سفيان دست به تدارك نيروى نظامى زد تا از ايفاى مسئوليت‌هاى جديد سهل بن حنيف در شام جلوگيرى نمايد.[١]

امام عليه السّلام در گزينش فرمانروايان جديد به گونه‌اى بسيار دقيق و واقعگرايانه عمل مى‌كرد و بر عملى ساختن آيين اسلام با نظام ادارى نوين آن، تأكيد داشت و با شركت دادن انصار در حكومت، اعتماد به نفس آنان را باز گرداند و روحيه آن‌ها را بالا برد، آن حضرت پذيراى راه‌حل‌هاى انحراف‌آميز نشد بلكه به اجراى نيمى از آن نيز تن درنداد و در ريشه‌كن ساختن فساد مصمّم بود. به امام عليه السّلام پيشنهاد شد تا زمانى كه حكومتش استقرار مى‌يابد، معاويه را بر سر كار باقى بگذارد و بعدها او را بركنار نمايد، حضرت پذيراى اين پيشنهاد نشد.[٢]

با سرپيچى معاويه از بيعت با امام عليه السّلام حضرت كوشيد تا فرمانروايى شام را تحت استيلاى خلافت مركزى درآورد. ازاين‌رو، پرچم مبارزه را به فرزندش محمد بن حنفيه سپرد و عبد اللّه بن عباس را بر جناح راست سپاه و عمر بن ابى سلمه را بر جناح چپ آن گمارد و با فراخواندن ابو ليلى بن عمر بن جرّاح، وى را بر پيشاپيش سپاه فرماندهى داد و با ايراد خطابه‌اى آتشين براى‌

[١] . تاريخ طبرى ٣/ ٤٦٢، چاپ مؤسسه اعلمى.

[٢] . تاريخ طبرى ٣/ ٤٦١ چاپ مؤسسه اعلمى، البداية و النهاية ٧/ ٢٥٥.