پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٤٧ - حكومت امام عليه السلام و دشوارىهاى راه

امام عليه السّلام به نزاع و كشمكش مى‌پردازد و معاويه كه خود، آزاد شده و فرزند آزاد شده است پس از اين مدت به قدرتى نيرومند تبديل شده و موجوديت دولت را تهديد مى‌كند.

اغلب كسانى كه بر ضدّ امام عليه السّلام در خط انحراف قرار داشتند، از سابقه همنشينى با رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم برخوردار بودند و اين خود، از جمله عواملى بود كه سبب تأخير حركت امام عليه السّلام شد و تعداد زيادى از مسلمانان بدين وسيله فريب خوردند و اين قضيه موفقيّت حكومت حضرت و ادامه حكومتش را پيچيده‌تر ساخت.

افزون بر اين، امام عليه السّلام زمام دولتى پهناور را در اختيار گرفت، چرا كه سرزمين دولت اسلامى در زمان ابو بكر، از مرزهاى جزيرة العرب و عراق فراتر نمى‌رفت، ولى در دوران امام عليه السّلام علاوه بر جزيرة العرب و عراق و شام، قلمرو سرزمين اسلامى تا شمال آفريقا و اواسط آسيا امتداد داشت و مجموعه‌هايى از غير عرب نيز به اسلام گرويدند، اين گروه‌هاى تازه مسلمان، برهه مسلمانى خود را در سايه حكومتى غير معصوم، بلكه منحرف از خط صحيح رسالت اسلام آغاز كرده بودند و حكومت امام عليه السّلام با وجود كشمكش‌هاى داخلى مى‌بايست در كوتاه‌ترين وقت ممكن، كارهاى بزرگى انجام دهد از جمله:

١. نظام طبقاتى ميراث خلفاء را، متلاشى سازد به اين نحو كه:

الف- به پيروى از سنّت رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم كه خلفاى قبلى آن را در بوته اهمال گذاشته بودند، در بخشش اموال بيت المال ميان تمام مسلمانان تساوى قائل شود و مبناى توزيع سهميه بيت المال را كه برخاسته از حكم الهى‌

إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ‌ بود در سخنرانى خويش تشريح كرد و