پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٤ - موضع امام عليه السلام در قبال عثمان

شكنجه مخالفان و محكوم كنندگان سياست منحرفش، پرداخت و بى‌آن‌كه حرمتى براى صحابه قائل شود، اين شيوه را شدت بخشيد از جمله ابو ذر غفارى، صحابى جليل القدر رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم كارهاى ناپسند عثمان را مورد اعتراض قرار داد، و عثمان وى را به شام فرستاد. معاويه از تحمل وجود ابو ذر در شام درمانده شد و او را به مدينه باز گرداند، ابو ذر، جهاد و مبارزه و اعتراض خود را نسبت به سياست اموى هم‌چنان ادامه داد، حضور ابو ذر براى عثمان قابل تحمل نبود، تصميم گرفت او را به ربذه تبعيد كند و حتى از خداحافظى مردم با وى جلوگيرى به عمل آورد ولى امام عليه السّلام به اتفاق حسن و حسين و عقيل و عبد اللّه بن جعفر، ابو ذر را بدرقه كردند، مروان حكم مانع رفتن آنان شد، امام عليه السّلام به خشم آمد و بر مروان حمله برد و تازيانه‌اى بر گوش اسبش نواخت و بر او فرياد زد! دور شو، خدا تو را وارد دوزخ سازد[١].

امام عليه السّلام با ابو ذر خداحافظى كرد و بدو فرمود:

ابو ذر! تو در راه خدا خشمگين شدى، به درگاه آن‌كس كه به خاطر او خشمگين شدى اميدوار باش، مخالفانت از تو بر دنياى خود مى‌ترسند، و تو بر دين خود از آنان بيمناكى، دنياى آن‌ها را به خودشان واگذار، و از امورى كه بر دينت از آن بيمناكى بگريز، به آن‌چه از آن منعشان كردى بسيار نيازمندند! ولى تو به آن‌چه كه از آن منعت كردند، فوق‌العاده بى‌نيازى! به زودى پى خواهى برد كه فردا چه كسى سود برده و چه كسى بيشتر حسد ورزيده است.[٢]

وقتى على عليه السّلام از مراسم خداحافظى و بدرقه ابو ذر بازگشت، مردم به‌

[١] . مروج الذهب ٢/ ٣٥٠.

[٢] . شرح نهج ٣/ ٥٤، اين موضوع را ابو بكر احمد بن عبد العزيز در كتاب جود« سقيفه» آورده است، اعيان الشيعه ٣/ ٣٣٦.