پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢١ - بخش نخست امام على بن ابى طالب عليه السلام در يك نگاه

امام عليه السّلام از آغاز رسالت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم از آن بزرگوار حمايت و پشتيبانى كرد و در كنار او به چنان جهاد بى‌نظيرى دست زد كه اسلام از ظلمت و تاريكى شرك، پديدار و چهره واقعى حق نمايان گشت، زمامدار دين لب به سخن گشود و عربده‌هاى شياطين به خاموشى گراييد و سپس دچار گرگ‌صفتان عرب و سركشان اهل كتاب گشت‌[١].

پس از آن كه پيامبر والامقام اسلام در مدتى كوتاه گام‌هاى شگفت‌آورى در مسير تغيير نظام جاهلى برداشت. اسلام، براى دست‌يابى به اهداف بزرگش، مسيرى دشوار و طولانى در پيش داشت و نيازمند برنامه‌ريزى كامل و رهبرى هوشمندانه‌اى بود كه در ايمان و كمال و اخلاص و هوشمندى و تدبير، كمتر از شخصيّت رسول اكرم نباشد و طبيعى بود اين آخرين رسالت كه خلاصه رسالت‌هاى همه پيامبران و وارث زحمات و تلاش‌هاى پيگير آنان طىّ تاريخ به شمار مى‌آمد، براى آينده خود برنامه‌ريزى كند ... بدين‌گونه خاتم پيامبران صلّى اللّه عليه و اله و سلم به فرمان خداى سبحان به گزينش شخصى پرداخت كه صفات برجسته‌اش وى را نامزد استمرار و ادامه اين رسالت ساخته بود تا در راستاى به ثمر نشستن اهداف آن ايثار و از خودگذشتگى نشان دهد و از همه زشتى‌ها و رسوبات جاهلى مبرّا و از جنبه آگاهى و ايمان و اخلاص و جانفشانى در راه خدا به برجسته‌ترين درجات شايستگى آراسته باشد.

على بن ابى طالب عليه السّلام جايگزينى بود كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم وى را به گونه‌اى ويژه در خور پذيرش مسئوليّت اين رسالت تربيت كرد، تا مرجعيّت فكرى و سياسى پس از خود را به وى واگذار نمايد و با همكارى پايگاه مردمى از مهاجر

[١] . بخشى از خطبه معروف حضرت زهرا( س) كه اندكى پس از رحلت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و سلم آن را در برابر ابو بكر و عمر، ايراد فرمود.