المعاد في ضوء الدين و العقل و العلم - المحسني، الشيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٧ - راجع بمطلب دوم بايد دانست
قوانينىكه در اين دنيا بر موادّ و انرژىها حكومت دارد تماماً ناشى يا منطبق بر دو اصل ترموديناميك است ١- اصل بقاء و ثبات كميّتها. ٢- آنتروپى يا كهولت يعنى اصل انحطاط كيفيّتها و ضعف و زوال ارزشها ... با بر داشتن آنتروپى (پيرى وكهولت) خصوصيّات و مشخّصات آخرت ظاهر مىشود و لازمه همه آنها لغو آنتروپى است بطورىكه كهولت و آنتروپى را مىتوان مرز و فارق دنيا و آخرت دانست.
و خلاصه در آخرت با اراده نافذ و مؤثّر خدا، اصل كهولت و پيرى از موجودات بر داشته مىشود و هر چيز مخلّد مىشود و كلمه فنا و زوال و پيرى از قاموس موجودات حذف مىگردد. اين مطلب حتمى است گر چه تصوّر آن براى ما مشكل است.
راجع بمطلب دوّم بايد دانست:
با برداشته شدن اصل كهولت از اشياء همه چيز هميشه تازه و جوان خواهد بود و گذشت ايّام، سعادت را بعادت و سيرى و عذاب را براحتى تبديل نخواهد كرد.
قرآن در اين باره چنين فرموده: «خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» بقره: ١٦٢ و آل عمران: ٨٨ وعده عدم تخفيف عذاب دلالت دارد بر اينكه شكنجه و عذاب آنها هميشه تازه و پيوسته ناراحت كننده است و نيز فرموده: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ ناراً كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ ...» نساء: ٥٦ توضيح «نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ» در «پوست» گذشت (در قاموس قرآن) يعنى هر وقت پوستهاى آنها پخت و بىحسّ شد، پوستهاى ديگرى را بر آنها عوض ميگيريم تا عذاب را بچشند. آيه شريفه در اثبات مطلب كاملًا روشن است.
همچنين است آيات: «فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ» بقرة: ٨٦ «وَ إِذا رَأَى الَّذِينَ ظَلَمُوا الْعَذابَ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ» نحل: ٨٥ «وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذابِ» غافر: ٤٩ و روشن تر از اينها آيه «وَ