دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٥١ - ٣/ ٣ نايب سوم حسين بن روح

در باره امور مهمّ دين و دنيايشان، و يا در بر دارنده پاسخ‌هاى شگفت‌انگيز مسئله‌هايى كه پرسيده بودند. خدا از او خشنود باشد و خشنودش گرداند!

ابو نصر هبة اللَّه مى‌گويد: قبر ابو جعفر محمّد بن عثمان، كنار قبر مادرش در خيابان دروازه كوفه [در بغداد] و در همان جايى است كه خانه و محلّه‌اش بوده؛ ولى اكنون ميان بيابان واقع شده است. خاكش پاك باد![١]

ر. ك: ص ٣٦١ ح ٦٣١ و ص ٣٢٧ ح ٦١٢

و ج ٥ ص ١٠٣ (بخش ششم/ فصل دوم/ محمّد بن عثمان عمرى).

٣/ ٣ نايب سوم: حسين بن روح‌

ابوالقاسم حسين بن روح نوبختى، سومين نايب خاص امام مهدى عليه السلام است كه در حدود سال ٣٠٥ ق به اين سِمَت منصوب گرديده است. او فردى دانشمند و متّقى از خاندان بزرگ و دانشور نوبختيان بود و با بزرگان آن طايفه، آمد و شد داشت.

در دوران نيابت محمّد بن عثمان، حسين بن روح، يكى از دستياران ده نفره او در بغداد بود. در سال‌هاى پايانى عمر محمّد بن عثمان، برخى از امور مالى به وى موكول شده بود.

در هنگام مرگ محمّد بن عثمان و با وجود حضور برخى از افراد سرشناس همچون ابوسهل نوبختى و جعفر بن احمد بن متيل، حسين بن روح از طرف امام مهدى عليه السلام به اين سِمَت منصوب شد و نيابت او مورد پذيرش عالمان شيعى و پيروان اهل بيت عليهم السلام قرار گرفت.[٢] متن سخن محمّد بن عثمان در معرّفى حسين بن روح چنين است:

همين ابو القاسم، حسين بن روح بن ابى بحر نوبختى، جانشين من و سفير ميان شما و صاحب الأمر و وكيل او خواهد بود. او مورد اعتماد و امين است. پس در كارهايتان به او مراجعه و در امور مهمّتان به او تكيه كنيد كه من به اين، فرمان يافته‌ام و آن را رساندم.[٣]

[١]. الغيبة، طوسى: ص ٣٦٦ ح ٣٣٤( با سند حسن)، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٣٥٢ ح ٤.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ٣٧٠ ش ٣٤١ و ص ٣٤٢ ش ٣٣٧ و ٣٣٩، كمال الدين: ص ٥٠٣ ح ٣٣.

[٣]. ر. ك: ص ٣٦٥ ح ٦٣٦.