دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤٨ - ٢ - ٢ فرهنگى

يادگير كه نسبت به دين و دنيا امين است». على بن مسيّب گويد: پس از بازگشت از خدمت امام عليه السلام نزد زكريا بن آدم رفتم و آنچه را بدان نياز داشتم، از وى پرسيدم.[١]

احمد بن اسحاق- از وكيلان ناحيه در قم- از امام عسكرى عليه السلام در باره مرجع علمىِ پاسخگو به نيازهاى فرهنگى‌خود پرسش كرد و امام عليه السلام، عثمان بن سعيد عَمرى را معرفى كرد و فرمود: «اين عثمان بن سعيد، مورد وثوق و امين است و هرچه بگويد و به شما برساند، از جانب من گفته و ابلاغ كرده است».[٢]

جايگاه فرهنگى وكيلان ارشد و نهاد وكالت پس از شهادت امام عسكرى عليه السلام بيشتر نمايان مى‌شود. در سال ٢٦٠ هجرى و با آغاز غيبت امام مهدى عليه السلام، شخصيت معتمد و برجسته‌اى كه مى‌توانست حيرت و سرگردانى را از جامعه شيعه بزدايد، شخص عثمان بن سعيد عَمرى بود كه وجاهت فراوانى را به سبب داشتن وكالت از امام هادى عليه السلام و امام عسكرى عليه السلام و ارتباط مستقيم با آنان كسب كرده بود. مقبوليت عمومى ايشان و پشتيبانى عالمان شيعه از ايشان، سبب عبور جامعه شيعه از دوره بحران شد.

وكيل دوم، جناب محمّد بن عثمان و وكيل سوم، جناب حسين بن روح نوبختى، صبغه فرهنگى بيشترى داشتند. محمّد بن عثمان، وثاقت خويش را با تصريح امام عسكرى عليه السلام و امام مهدى عليه السلام بر كرسى نشانده و پاسخگوى شبهات فرهنگى فراوانى بود.

حسين بن روح نيز پس از انحراف شلمغانى اعلام كرد كه كتب او كه در زمان استقامت نوشته شده، مفيد و قابل استفاده است. او به سخن امام عسكرى عليه السلام نسبت به كتب ابن فضّال استناد كرد كه فرموده بود:

خُذُوا ما رَوَوا وذروا ما رَأْوا؛[٣]

آنچه را روايت‌

[١]. رجال الكشّى: ج ٢ ص ٨٥٨ ش ١١١٢.

[٢]. الغيبة، طوسى: ص ٢١٥.

[٣]. ر. ك: ص ٣٦٨ ح ٦٣٩.