تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٣٢ - علامه محمدتقى مجلسى

عالمان مشهور اخبارى‌

تعداد دانشمندان اخبارى، با توجه به فعاليت دويست ساله اخباريان چندان پرشمار و چشم‌گير نيست. اين گروه معدود نيز خود به دو دسته اخباريان تندرو و اخباريان معتدل تقسيم مى‌شوند. البته در اين ميان، برخى از افراد

نيز به غلط اخبارى شمرده شده‌اند. ذكر اين نكته شايسته است كه ميان اخبارگرايى و اخبارى گرى تفاوت اساسى وجود دارد. اخبارگرايى يعنى گرايش به روايات به عنوان يك منبع معرفتى مى‌تواند با منابع معرفتى ديگر همچون قرآن اجماع و عقل، جمع شود در حالى كه اخبارى گرى در حالت شديد خود، تمام منابع معرفتى ديگر را كنار مى‌نهد و تنها منبع معرفتى شايسته را روايات اهل بيت مى‌شمرد.[١]

ملاامين استرآبادى‌

در مباحث پيشين پيرامون شخصيت و انديشه‌هاى ملاامين استرآبادى به تفصيل سخن گفتيم.

علامه محمدتقى مجلسى‌

او پدر علامه محمدباقر مجلسى و از شاگردان شيخ بهايى است. مجلسى اول به ستايش از تفكر ملاامين استرآبادى پرداخته و مبانى اخباريان را ستوده است. شرح‌نويسى او بر كتاب من لا يحضره الفقيه نيز از اين ديدگاه نشئت گرفته است. اخباريان، خود را پيرو محدثان كهن شمرده است و به مكتب حديثى قم، به ويژه شيخ صدوق (رحمة الله عليه)، اعتنا و احترام ويژه داشتند .. علامه محمدتقى مجلسى، در مواجه با مجتهدان، تندرويهاى امين استرآبادى را ندارد. از اين رو، بايد او را در گروه اخباريان معتدل و يا حتى متمايل به اخبارگرايان جاى داد.

[١]. براى آشنايى بيشتر با اين دو اصطلاح، به مقاله« اخباريگرى و اخبارگرايى» به قلم محمدرضا حكيمى در كتاب يادنامه آية الله مرعشى مراجعه كنيد. مؤلف سعى در روشن ساختن اين مطلب كه گرايش به اخبار به عنوان يكى از مبادى معرفت دينى، پسنديده، شايسته و لازم است.

ايشان اخذ آموزه‌هاى دينى از احاديث معصومان را اخبارگرايى ناميده است و آن را ارج مى‌نهد. همچنين مؤلف گرايش به اخبار را از اخباريگرى، با معيارهاى ذكرشده، جدا مى‌داند و ضمن ردّ اخباريگرى، اخبارگرايى را تقويت مى‌كند.