تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٠٥ - صدرالدين محمد شيرازى، مشهور به ملاصدرا(١٠٥٠ - ٩٧٩ ه)

داده و در ادامه به مباحث رجال و درايه نزديك شده است. او در ٣٩ بند، يا به تعبير خود «راشِحَه»، موضوعات متنوعى را درباره برخى از مسائل مهم رجالى يا اصطلاحات حديثى بيان كرده است.[١] مرحوم ميرداماد را مى‌بايست نمونه‌اى جالب از تركيب تفكر عقلى و نقلى شيعى به شمار آورد كه با همراه ساختن قرآن، حديث، فقه، فلسفه و كلام، آثار زيبايى را در اين زمينه‌ها پديد آورده است.

صدرالدين محمد شيرازى، مشهور به ملاصدرا (١٠٥٠- ٩٧٩ ه)

بزرگ‌ترين فيلسوف اسلامى و شيعى در دوران متأخر صدرالدين محمد شيرازى است. او زاده شيراز و تحصيل‌كرده در شيراز و اصفهان است كه در اطراف قم ساكن بوده است. مشهورترين اساتيد وى شيخ بهايى و ميرداماد هستند. او بنيانگذار حكمت متعاليه است كه راه را براى همراهى فلسفه و عرفان گشوده است. كتاب أسفار أربعه مهم‌ترين كتاب فلسفى اوست.

تفكرات او از زمان حيات وى تاكنون مورد بحث و نقد و تأييد قرار گرفته است. فلسفه شيعى معاصر از مشرب وى پيروى مى‌كند.

اگرچه شهرت ملاصدرا بيشتر در فلسفه است، ولى نگاشته‌هايى در تفسير قرآن و شرح حديث نيز دارد.

شرح او بر كتاب كافى از مهم‌ترين شروح اين كتاب است. نگاه عقل‌گرايانه ملاصدرا در شرح متون نقلى و توضيحات او پيرامون اسناد روايات به همراه بيان نكات رجالى و حديثى، در اين رساله نمايان است. او مى‌نويسد:

ولقد ابْتُلِينا بِجَماعَةٍ يَرَونَ التَّعَمُّقَ في الأمور الرّبانيّةِ بِدْعَةً والتَّدَبُّرَ في الآياتِ الإلهيّةِ خُدعةً كأنَّهم الحَنابلةُ مِن كُتُبِ الحديث‌[٢].

گرفتار جماعتى شده‌ايم كه انديشيدن در امور ربانى را بدعت و تدبر در آيات الهى را نيرنگ مى‌پندارند. اينان، همچون حنبليان، (كوركورانه) با كتب حديث برخورد مى‌كنند.

[١]. براى آگاهى بيشتر ر. ك: مقدمه الرواشح السماويه، به قلم محمدحسين درايتى؛« معرفى اجمالى كتاب الرواشح السماويه»، مجله علوم حديث، شماره ١٠.

[٢]. شرح أصول كافى، ج ١، ص ١٦٨.