تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٩٣ - تفسير مأثور

اهل‌بيت نوشته نشده است؛ از اين رو، او اين تفسير را با هدف رسيدن به اين نتيجه به انجام رسانده است. مقدمات دوازده‌گانه فيض كاشانى در ابتداى تفسير صافى، مخاطب را با نحوه تفكر و روش كار او آشنا مى‌سازد. فيض كاشانى اين تفسير را خلاصه كرده و نام أصفى‌ را بر آن نهاده است.

٢. البرهان فى تفسير القرآن‌

اين تفسير نگاشته سيد هاشم بحرانى (م ١١٠٧ ه)، گسترده‌ترين تفسير روايى است كه به جمع‌آورى تمامى متون حديثى، بدون جداسازى سره از ناسره پرداخته و آنها را در كتاب خود نقل كرده است. شيوه اخباريگرى نويسنده در نقل روايات به طور كامل ديده مى‌شود. او روايات مورد نظر خود را از حدود ٥٧ كتاب حديثى جمع‌آورى كرده و در تفسير آيات آورده است. بيشتر توجه بحرانى به نقل روايات است و از نقد متون به شدت دورى مى‌گزيند.

٣. تفسير نور الثقلين‌

عبدالعلى حويزى (م ١١١٢ ه) نگارنده اين تفسير با جمع‌آورى روايات تفسيرى سعى كرده است تا رواياتى مقبول و خوش‌مضمون ارائه دهد. او اسناد روايات را حذف و تنها متن آنها را ذكر كرده است. هر چند اين تفسير برتر از تفسير البرهان است، اما همان‌گونه كه در برخى از تفاسير ديگر نقلى نيز ديده مى‌شود برخى از متون اسرائيليات به اين تفسير راه پيدا كرده است. با وجود اين، علامه طباطبايى، مؤلف تفسير الميزان، تلاش مؤلف را در تنظيم و نگارش اين كتاب ستوده است.[١]

٤. تفسير كنز الدقائق‌

اين كتاب تأليف ميرزا محمد مشهدى (م ١١٢٥ ه) و شبيه به كتاب نور الثقلين است. دو سوم انتهايى اين دو كتاب دقيقاً مشابه هم هستند و اين نشان مى‌دهد كه يكى از اين دو كتاب از ديگرى گرفته شده است.

[١]. ر. ك: مقدمه نور الثقلين.