تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٦٣ - سيد حيدر آملى و نگارش احاديث عرفانى

به نظر مى‌رسد براى تبيين مقام شهيد اول، هيچ توصيفى به اندازه اين سخن استادش فخر المحققين اهميت ندارد.

سخن ديگرى نيز به فخر المحققين منسوب است كه فرمود:

اسْتَفَدْتُ مِنه أكْثَرَ مِمّا اسْتفادَ منّي‌[١].

شيوخ اجازه او فراوان بوده‌اند. علاوه بر عالمان شيعى، اساتيد فراوان سنّى هم داشته است. شهيد اول در اجازه خود به ابن‌خازن درباره مشايخ اهل سنت خود گفته كه از حدود چهل تن از اساتيد حديثى اهل سنت در شهرهاى مكه، مدينه، بغداد، مصر، دمشق و بيت المقدس حديث شنيده است.[٢] بسيارى از افراد از او روايت كرده‌اند. شهيد اول يكى از چهره‌هاى شاخص و انگشت‌شمار در طرق اجازات است. شيخ آغا بزرگ در اين زمينه مى‌نويسد: طرق اجازات بالجمله به او ختم مى‌شود.[٣]

آثار حديثى مشهور او عبارت‌اند از: كتاب المزار، الدُّرَّةُ الباهِرَةُ و الأربعونَ حديثاً. او در زمينه‌هاى ديگر نيز فردى كوشا و پرتلاش بوده است. كتابهاى دروس، ذِكرى‌ و اللُّمعةُ الدّمشقيّه مشهورترين آثار فقهى او هستند.

شهيد اول در شرايط سخت اجتماعى زندگى مى‌كرد و عاقبت در زمان سلطنت برقوق و به فتواى مفتيان مالكى و شافعى پس از تحمل يك سال حبس در قلعه شام در سال ٧٨٦ هجرى در سن ٥٢ سالگى به شهادت رسيد.

كتاب الدّرّة الباهره گزيده‌اى از سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام است كه به گونه مسند ائمه نگاشته شده است. حدود ٧٠ درصد آن برگرفته از كتاب نُزهَةُ الناظر نگاشته حسين بن محمد حَلَوانى (قرن ٥) است.[٤]

سيد حيدر آملى و نگارش احاديث عرفانى‌

از رخدادهاى حديثى مهم در قرن هشتم، رويكرد عارفانه صوفيانه به احاديث شيعى است.

[١]. أعيان الشيعه، ج ١، ص ١٤٥.

[٢]. الحقائق الراهنه، ص ٢٠٦.

[٣]. همان، ص ٢٠٥.

[٤]. براى آشنايى بيشتر مراجعه شود به: مقدمه عبدالهادى مسعودى، مصحح و مترجم كتاب الدرة الباهره.