تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٦٠ - علامه حلى
محدث بود. علامه حلّى مشهورترين عالم اين حوزه حديثى است. به واقع او را بايد از معدود چهرههاى بسيار شاخص در قله معارف شيعى دانست. او از پرآوازهترين عالمان فقيه، متكلم و محدّث در تاريخ اسلام محسوب مىشود كه در تمامى شاخههاى معرفتى، تحصيل و تدريس كرده و كتاب نوشته است. لقب علامه به طور مطلق تنها درباره او به كار مىرود.
ابنداوود حلّى، دانشمند معاصر او، نوشته است:
شَيْخُ الطّائِفَة وعَلّامَةُ وَقْتِه وصاحِبُ التَّحقيقِ والتَّدقيقِ، كَثيرُ التَّصانيفِ نتهتْ إليه رياسةُ الإماميّة في المَعقول والمَنقول[١].
تفرشى، مؤلف نقد الرجال، نيز در توصيف او مىنويسد:
در ذهن من اين موضوع خلجان داشت كه زندگى علامه را ذكر نكنم؛ زيرا كتاب من گنجايش توصيف بزرگى او را ندارد. هر خوبى و فضيلتى را كه تصور كنيد او برتر از آن است.[٢]
ابنحجر، دانشمند سنى، درباره او چنين نظر داده است:
عالمُ الشيعَةَ وإمامُهمْ ومُصَنِّفُهم وكانَ آيةً في الذَّكاءِ ... واشْتَهَرَتْ تَصانيفُه في حياتِه ... وكانَ ابنُ المُطَهّرِ مُشْهَرَ الذّكرِ وحَسَنَ الأخلاقِ[٣].
دانشمند شيعه و پيشواى آنان، و نويسنده پركارى كه در ذكاوت شهره آفاق بود. كتابهايشدر زمان خود شهرت داشت. ابنمطهر در يادها مشهور و در اخلاق بىنظير بود.
او نزد اساتيدى چون پدرش، يوسف بن مطهر، و دايى خود، محقق حلّى، سيد بن طاووس و برادرش، خواجه نصير طوسى و ابنميثم بحرانى دانش آموخت.
بيشتر عالمان سده هشتم هجرى از نقاط مختلف ايران شاگرد او هستند.
بيشترين شهرت علامه حلّى در فقه و كلام است.
چند كتاب مشهور فقهى او با نامهاى مُختَلَفُ الشيعه، قواعدُ الأحكام، التّذكره،
[١]. رجال ابنداوود، ص ٧٨.
[٢]. نقد الرجال، ج ٢، ص ٦٩.
[٣]. لسان الميزان، ج ٢، ص ٣١٧.