تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٤٣ - خاندان طبرسى

طبرسى بيشتر عمر خود را در مشهد گذراند و بيش از بيست سال نيز در سبزوار به فراگيرى علوم اسلامى مشغول بود. ظاهراً كتابهاى مشهور او در محيط شيعى سبزوار نگارش يافته است.

نزديك به بيست كتاب به امين الإسلام منسوب است. تفسير مجمع البيان، كتاب أعلام الورى‌، كُنوز النَّجاح و ... از نگاشته‌هاى اوست.

اگرچه تفسير مجمع البيان به شدت تحت تأثير تفسير تبيان شيخ طوسى است، ولى شهرتى بس افزون يافته و مشهورترين تفسير كهن در زمان ما گرديده است. او تفسير ديگرى به نام جوامع الجامع نيز دارد.

كتاب ديگر او أعلام الوَرى‌ بِأعلام الهُدى‌ در فضايل و احوال معصومين عليهم السلام است. اين كتاب به گونه گزارشى و بسيار خلاصه، زندگى شخصى، سيره و مناقب اهل بيت را جمع‌آورى كرده است.[١]

كتاب كنوزُ النَّجاح نيز به ايشان منسوب است. اين كتاب شامل ادعيه است و يكى از مصادر سيد بن طاووس در نگارش كتابهاى دعا محسوب مى‌شود.

طبرسى در سال ٥٤٨ هجرى در سبزوار درگذشت و در نزديكى حرم امام رضا عليه السلام به خاك سپرده شد.

حسن بن فضل طبْرسى، فرزند امين الإسلام و شاگرد ايشان است. مشهورترين كتاب موجود او كتاب مكارم الأخلاق است كه به جمع‌آورى احاديثى پرداخته است كه به بزرگواريهاى اخلاقى مردم اشاره دارد. احاديث اين كتاب بدون سند است و مؤلف از مصادر شيعه و اهل سنّت استفاده كرده است.

على بن حسن طبْرسى، نواده امين الإسلام است. او كتابى با نام مِشكاة الأنوار نگاشته است كه متمّم كتاب مكارم الأخلاق محسوب مى‌شود.

ابومنصور احمد بن على بن ابى‌طالب طبْرسى، مؤلف كتاب الإحتجاج نيز طبرسى است، ولى با خاندان پيشين ارتباطى ندارد. او معاصر امين الإسلام طبرسى بوده است. كتاب احتجاج، مجموعه مباحثات و احتجاجات معصومين عليهم السلام و ياران ايشان با

[١]. براى آگاهى بيشتر مراجعه شود به مجله آيينه پژوهش شماره ٤٦، ص ٣٤ مقاله« طبرسى و كتاب أعلام الورى»؛ همچنين مقدمه كتاب أعلام الورى، ص ٣٠ ٢١.