تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٦٦ - ٢٢ شيخ طوسى(م ٤٦٠ ه)

است. مؤلف به احاديث اختلافى و چگونگى جمع ميان آنها اهتمام خاص دارد. بيش از سيزده هزار و پانصد حديث فقهى در اين كتاب گردآورى شده است. از اين رو، بزرگ‌ترين مجموعه احاديث فقهى، در زمان خود به شمار مى‌آمده است. نگارش اين كتاب قبل از سال ٤١٣ هجرى آغاز شده است. شيخ طوسى در آن زمان كمتر از بيست و هشت سال داشته است. مشيخه كتاب تهذيب الاحكام نيز اهميتى خاص در شناسايى راويان، طبقات و مصنفان شيعه دارد.

الإستبصار فيما اختلف من الأخبار

اين كتاب گزيده التهذيب است و تنها به اخبار اختلافى و وجه جمع آنها اشاره كرده است. از اين رو، اين كتاب در زمره كتابهاى تطبيقى فقه الحديث قرار مى‌گيرد. در مبحث پيشين درباره اين كتاب سخن گفتيم.

أمالى الطوسى‌

اين كتاب با نام أمالى ابن‌الشيخ هم معرفى شده است. اين اثر، مجموعه مجالس حديثى شيخ طوسى است كه در اواخر عمر و در نجف برگزار شده است. در مجموع چهل و شش مجلس و هزار و پانصد و سى و هفت حديث دارد كه داراى موضوعاتى مختلف در كلام، تاريخ و اخلاق است. گزارشهاى تاريخى در اين كتاب نقشى پررنگ دارند. قسمتى از أمالى شيخ مفيد نيز در اين كتاب آمده است.

كتاب الغيبه‌

هدف اصلى اين كتاب، پاسخ نقلى و عقلى به شبهات مربوط به مهدويت، شفاف‌سازى موضوع غيبت و انحصار[١] امام مهدى عليه السلام است. پردازش ديدگاههاى فرقه‌هاى شيعى و پاسخ‌گويى بدانها، هسته اصلى كتاب را تشكيل مى‌دهد. تاريخ زندگى امام مهدى و حوادث آينده، قسمتهاى ديگر كتاب است. شيخ طوسى كتاب خويش را تكميل‌كننده كتاب غيبه نعمانى مى‌شمارد.

[١]. منحصر كردن مهدى موعود( عج الله تعالى فرجه) در دوازدهمين امام شيعيان.