تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٦٢ - ١٩ شيخ مفيد(م ٤١٣ ه)

فعاليتهاى حديثى او در انتقال روايات و كتب روايى از نسل قبل به نسل پسين و نگارش مجموعه‌هاى زيبا در حديث، فقه الحديث، تاريخ و سيره، دعا و زيارات و كلام نقلى است. شيخ طوسى شمار كتابهاى ايشان را نزديك به دويست عنوان مى‌داند[١] كه بيشتر آنها در زمينه‌هاى يادشده است. مقام و موقعيت شيخ مفيد، اقتضا مى‌كند كه بسيار بيش از اين بدو پرداخته شود، ولى ما حيات او را به اجمال وا مى‌گذاريم و به معرفى خلاصه برخى كتابهاى حديثى او مى‌پردازيم.

أمالى‌

اين كتاب مجموعه‌اى از چهل و دو مجلس حديثى شيخ مفيد است كه از سال ٤٠٤ تا ٤١١ هجرى و بيشتر در ماه رمضان و در روز شنبه برپا مى‌شده است. در مجموع سيصد و هشتاد و هفت روايت مسند در اين كتاب آمده است. روايات كتاب، متونى قوى و استوار دارد و بيشتر در ارتباط با موضوعات كلامى و به خصوص امامت است. در مقايسه با كتابهاى أمالى ديگر، أمالى مفيد از دقت بيشترى برخوردار است.

الإرشاد

نام كامل آن الإرشاد فى معرفة حجج الله على العباد است كه به تاريخ زندگى، فضائل و سيره امامان معصوم پرداخته است. بيش از نيمى از كتاب درباره امام على عليه السلام، فضائل و سخنان ايشان است كه به گونه مبسوط نقل شده است. كتاب ارشاد كهن‌ترين و معتبرترين كتاب تاريخ امامان عليهم السلام است. چاپ جديد آن در دو جلد عرضه شده است.

المَزار

مجموعه زيارات معصومين عليهم السلام است كه با اقبال عالمان شيعه مواجه شده است.

الجمل‌

رويارويى امام على عليه السلام با عايشه، طلحه و زبير را مى‌توان مهم‌ترين فتنه در سده اول هجرى ناميد. شيخ مفيد در دو نگاشته كلامى و تاريخى خويش به اين مهم‌

[١]. شيخ طوسى، الفهرست، ص ٢٣٨، ش ٧١١. نجاشى نيز نام ١٧٤ عنوان كتاب او را در رجال خود آورده است.( رجال نجاشى، ج ٢، ص ٣٢٧، ش ١٠٦٨)