تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٣١ - مساعد بودن فضاى فرهنگى و اجتماعى

«ابوعلى سينا» وزير شمس‌الدوله و شاپور بن اردشير مؤسس كتابخانه هشتاد هزار جلدى بغداد وزير بهاءالدوله شدند.

نزديك شدن مردان سياست و علم به يكديگر و حضور دانشمندان و دانش‌دوستان در اركان قدرت و پيرو آن ارج‌گذارى به دانشوران و فرهيختگان، بالندگى علمى و رواج روحيه دانش‌جويى و دانش‌آموزى را در بين توده مردم در پى داشت. در چنين دورانى اهل دانش در تمامى شاخه‌ها از احترام و حمايت حكومت بهره‌مند بودند و با پديد آمدن فضاى علم‌دوستى و دانش‌جويى در جامعه، زمينه شكوفايى و رونق علمى فراهم گرديد تا آنجا كه به شكل يك نهضت درآمد؛ چيزى كه امروزه و در دوران معاصر با عنوان رنسانس اسلامى از آن ياد مى‌شود.

در چنين دورانى، شاهد بزرگداشت محدث بزرگ، شيخ صدوق از سوى وزيرى دانشور، يعنى صاحب بن عباد هستيم.[١] شيخ صدوق نيز كتاب عيون الاخبار خود را براى اهداء به او مى‌نويسد تا زينت‌بخش كتابخانه بزرگ، عمومى و مشهورش گردد.[٢] در بغداد عضدالدوله، امير بويه‌اى، شيخ مفيد را ارج مى‌نهد و با حضور بر بالين او و عيادتش، به وقت بيمارى شيخ‌[٣] و كمكهاى مالى به او نمونه ديگرى از بزرگداشت عالمان شيعى را به نمايش مى‌گذارد.[٤] گفته‌اند عضد الدوله گاه به ايشان مى‌گفت: «از هركه خواهى شفاعت كن تا ما آن را پذيرا باشيم».[٥]

فضاى آزاد پديدآمده در زمينه فرهنگ و مذهب، ترويج بيشتر معارف و فرهنگ شيعى را در پى داشت، چراكه شيعيان فرصت يافتند در مجامع رسمى باورهاى خود را ابراز نمايند، در جلسات مناظره و گفتگو شركت كنند و با پاسخ‌گويى به پرسشها و شبهات، منطق نيرومند، استحكام انديشه و حقانيت باورهاى خود را هويدا كنند.

[١]. آل بويه حاميان فرهنگ تشيع، ص ١٠٥.

[٢]. عيون اخبار الرضا، ص ٣، مقدمه نويسنده.

[٣]. ابن‌حجر عسقلانى، لسان الميزان، ج ٥، ص ٣٦٨، بيروت، نشر مؤسسة الأَعلمى للمطبوعات، ١٣٩٠.

[٤]. روضات الجنات، ج ٦، ص ١٥٩.

[٥]. سير اعلام النبلاء، ج ١٧، ص ٢٢٤.