عوالى اللئالى (يا غوالى اللئالى) مجموعه‌اى حديثى است كه بيشتر به ابواب فقهى نظر دارد و كاربردى است. ابن أبى‌جمهور روايات خود را به صورت مرسل نقل كرده و تنها در مقدمه كتاب برخى از طرق و اسناد خود را به علامه حلى و شيخ طوسى برشمرده است، ولى ارتباط سند با متن را معلوم نكرده است.

برخى از متون موجود در كتاب از مصادر اهل سنّت نقل شده‌اند. برخى محدثان و فقيهان به اين دو نكته انتقاد كرده‌اند. علامه مجلسى درباره كتاب عوالى نوشته است:

كتابُ عوالي اللئالي وإنْ كان مَشهوراً ومؤلِّفُه في الفضلِ معروفاً لكنَّه لم يُمَيَّزِ الْقِشْرَ مِن اللُبابِ وَأَدخَلَ أَخبارَ مُتُعَصَّبِى المُخالِفينَ بَينَ رواياتِ الأصحابِ فَلذا اقْتصَرْنا منه على نقْلِ بعضِها[١].

كتاب عوالى اللئالى با وجود شهرت خود و نويسنده‌اش، احاديث سره را انتخاب نكرده و روايات مخالفان تندرو را در ميان روايات اصحاب اماميه آورده است؛ بنابراين، از اين كتاب كمتر حديث نقل مى‌كنيم.

صاحب وسائل اين كتاب را معتبر ندانسته و از آن نقل نكرده است.[٢] صاحب حدائق نيز گفته است:

و ما عليه كتابُ المذكور من نسبة صاحبه إلى التساهل في نقل الأخبار وخلط غَثِها بِسَمينِها وصحيحها بسقيمها[٣] صاحب كتاب مذكور در نقل اخبار متساهل بوده و احاديث ضعيف را در كنار روايات قوى و متون صحيح را همراه با گزارشهاى ناصحيح در كتاب با هم آورده است.

اصوليان نيز سخن صاحب حدائق را تأييد كرده‌اند،[٤] اما برخى همانند محدث جزائرى، محدث نورى و آية الله مرعشى مؤلف و كتاب را تأييد كرده و در موافقت با آن سخن گفته‌اند.[٥]

اگرچه اعتراض به صاحب حدائق نسبتاً گسترده است، ولى به جهت كاربردى بودن رواياتى كه در كتاب است گاه اصوليان و كسانى كه تفكر اخبارى ندارند، به اين‌

[١]. بحار الأنوار، ج ١، ص ٣١.

[٢]. وسائل الشيعه، ج ٣٠، ص ١٦٠.

[٣]. حدائق الناضره، ج ١، ص ٩٩.

[٤]. فوائد الأصول، ج ٢، ص ١١٦؛ فوائد الأصول، ج ٣، ص ٣٨٩؛ أصول الفقه، ج ٢، ص ٢١٩.

[٥]. رجوع شود به: دائرة المعارف بزرگ اسلامى، مدخل ابن أبى‌جمهور؛ عوالى اللئالى، مقدمه آية الله مرعشى.