تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٤٧ - سيد بن طاووس

مجموعه نگاشته‌هاى او نزديك به شصت عنوان است‌[١] كه بسيارى از آنها در دسترس بوده و ماندگار شده‌اند. نقل حكايت و اشاره به حوادث تاريخى در نوشته‌هاى او فراوان به چشم مى‌آيد.

او بر خلاف برادر خويش، سخت‌گيرى سندى در احاديث و ادعيه را به كنارى نهاده و با اين امور با تساهل رو به رو مى‌شود.

كتابخانه غنى و پرشمار او، مجموعه‌اى از نفيس‌ترين كتابهاى حديث و دعا بوده است. اتان گِلْبِرگ، مستشرق يهودى، تحقيقى ويژه درباره وى انجام داده و با نام كتابخانه سيد بن طاووس منتشر كرده است.[٢] از مشهورترين كتابهاى ماندگار او، به اين گروه مى‌توان اشاره كرد:

١. إِقبالُ الأعمال يا الإقبال لصالحِ الأعمال‌

مهم‌ترين و مفصل‌ترين كتاب در زمينه دعانگارى است. اين كتاب مجموعه اعمال و ادعيه يازده ماه سال است. اعمال ماه رمضان در قسمتى مجزا با نام المِضْمار آمده و بدان ملحق شده است.[٣] برخى از بزرگان، كتاب إقبال الأعمال را دربردارنده عالى‌ترين مراتب عرفان شيعى دانسته‌اند.[٤]

سيد بن طاووس ضمن نقل ادعيه و آداب، نكات فراوانى از جانب خود در تحليل آن متون و تجليل از آن بيان مى‌كند.

سيد بن طاووس، كتاب إقبال الأعمال را همراه با هفت كتاب دعايى ديگر خويش متمّم و مكمّل مِصباح المُتُهَجِّد شيخ طوسى معرفى كرده است.[٥]

٢. مصباح الزائر

مجموعه زياراتى مناسب با قبور پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت در اين كتاب جمع‌آورى شده است. برخى از زيارتها مأثور بوده و از جانب امامان عليهم السلام صادر شده است. برخى‌

[١]. ر. ك: كتابخانه سيد ابن طاووس، ص ١١١ ٥٠.

[٢]. اين كتاب در سال ١٣٧٢ به فارسى ترجمه و منتشر شده است. تلاش و كوشش مؤلف براى نزديك شدن به كتابخانه سيد بن طاووس و ظرافتهاى زندگى و نگارشى او، جالب است.

[٣]. اين كتاب در جلد اول از چاپ سه جلدى اقبال الاعمال آمده است( اقبال الأعمال ج ١ ص ٢٣ به بعد).

[٤]. ر. ك: نور على نور، ص ١١.

[٥]. اقبال الأعمال، ج ١، ص ١٨- ١٧.