تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٩٠ - ٢ زكريا بن آدم

١. احمد بن محمد بن عيسى‌

او از اصحاب امام هشتم، امام نهم و امام دهم عليهم السلام است. رياست مقتدرانه او بر حوزه قم سبب شهرت اين مدرسه و معروفيت آن به دقت در عصر خود شده است. نجاشى او را شيخ قميان و فقيه آنان معرفى كرده است.[١]

ذهبى، از دانشمندان سنى، نيز او را «بزرگ شيعيان در قم و برخوردار از شهرت و تأليفات» دانسته است.[٢]

سؤالات او از امام رضا عليه السلام در كتاب المسائل جمع شده است. او كتابهاى حديثى ديگرى نيز داشته است. دوران رياست او بر قم به سبب سخت‌گيرى و احتياط بسيار زيادش با اخراج برخى از محدثان مشهور همانند: برقى، سهل بن زياد و ...، همراه بود؛ هرچند كه به نظر مى‌رسد اين تندرويها در دوره پايانى عمرش كاهش يافته است. احمد بن محمد بن ادريس تا اواخر قرن سوم هجرى زنده بود. از او بيش از دو هزار و سيصد روايت در كتب اربعه نقل شده است.[٣]

٢. زكريا بن آدم‌

او از اصحاب امام صادق، امام كاظم، امام رضا و امام جواد عليهم السلام‌[٤] و مورد اعتماد و توثيق امام رضا عليه السلام است. على بن مسيب مى‌گويد:

خدمت امام رضا عليه السلام عرض كردم: «من از شما دورم و هميشه به شما دسترسى ندارم. به نظر شما دانشهاى دينى‌ام را از چه كسى دريافت كنم؟» ايشان فرمودند: «از زكريا بن آدم كه در امور دنيا و آخرت فردى امين و مورد اعتماد است.»[٥]

[١]. رجال نجاشى، ص ٨٢.

[٢]. لسان الميزان، ج ١، ص ٢٦٠.

[٣]. معجم رجال الحديث، ج ٣، ص ٩٠.

[٤]. رجال طوسى، ص ٢١٠، ٣٥٨ و ٣٧٥.

[٥]. رجال كشى، ج ٢، ص ٨٥٧.