تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٣٨ - ٨ غيبت نگارى

دلائل الإمامة از محمد بن جرير بن رستم طبرى.[١]

برخى از اين نگاشته‌ها در گذر زمان ناپديد شده و به دست ما نرسيده‌اند، مانند كتابهاى ذيل از شيخ صدوق كه نجاشى آنها را در فهرست آثار او آورده است‌[٢] ولى اكنون در دسترس ما نيستند:

إثبات النص على الأئمة؛

إثبات النص على أميرالمؤمنين عليه السلام؛

إبطال الاختيار و إثبات النص؛

إثبات الخلافة لأميرالمؤمنين.

مطالعه اجمالى كتابهايى كه مصنفات اصحاب را نام برده‌اند، همانند رجال نجاشى و فهرست شيخ طوسى كثرت تعداد اين گروه نگاشته‌ها را نمايان مى‌سازد.

٨. غيبت‌نگارى‌

موضوع غيبت امام زمان (عجل الله تعالى فرجه الشريف) از جمله مباحثى است كه حتى پيش از تولد حضرت ولى عصر (عجل الله فرجه) و در عصر حضور معصومان عليهم السلام مورد توجه شيعيان به ويژه دانشوران و نويسندگان بوده و دست‌مايه نگارش برخى آثار قرار گرفته است. طبيعى است، در اين دوره كه هر دوگونه غيبت، يعنى غيبت صغرى و غيبت كبرى در حال تجربه است و براى شيعيان به ويژه در رويارويى با سنيان دغدغه آفريد و نويسندگان به نگارش در اين زمينه رهنمون شدند و نگاشته‌هاى بيشترى در اين موضوع پديد آمد. سه كتاب ذيل كه مرجع، مصدر و محور غيبت‌نگارى در سده‌هاى بعد هستند، از يادگارهاى اين دوران است كه با تكيه بر احاديث و محوريت آنها نگارش يافته‌اند. اگر چه كتاب آخر نيز در بردارنده استدلال و نتيجه‌گيرى است.

كتاب الغيبة (نعمانى)؛

[١]. مؤلف دلائل الإمامه اگرچه همنام با مؤلف المسترشد فى الإمامه است، ولى فردى ديگر است. هم‌چنين اين دو نفر با محمد بن جرير طبرى سنى صاحب كتاب تاريخ طبرى و تفسير طبرى متفاوت هستند، اگرچه هر سه هم‌نام و معاصر بوده و در يك محدوده جغرافيايى زندگى مى‌كرده‌اند.

[٢]. رجال نجاشى، ج ١، ص ٣٨٩، ش ١٠٤٩.