تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٧١ - علامه سيد محسن امين عاملى(١٣٧١/ ١٣٣١ ش)

نورى و يار و همكار استاد در پژوهشهاى حديثى آخر عمر او بوده است. احترام او به استاد خويش در نوشته‌هايش فراوان ديده مى‌شود.

ذوق نگارش همراه با اخلاص فراوان او، كارهاى مباركى پديد آورده و نام او را جاودان ساخته است. كتاب مفاتيح الجنان گزيده‌اى دقيق، منطقى و منظم از تمامى كتابهاى دعاى نسلهاى پيشين است. شهرت اين كتاب، مؤلف آن را نيز مشهور خاص و عام ساخته است.

كتابهاى منتهى الآمال در تاريخ و سيره چهارده معصوم عليهم السلام، نفس المهموم در مقتل حضرت امام حسين عليه السلام، بيت الأحزان درباره زندگى حضرت فاطمه (سلام الله عليها) از جمله كتابهاى تاريخى ايشان است.

مهم‌ترين كتاب حديثى مرحوم محدث قمى، كتاب ارجمند سفينة البحار است كه تدوين فهرست موضوعى بحار الأنوار همراه با اشاره به مهم‌ترين روايات هر عنوان و مشخص كردن جايگاه عنوان در كتاب بحار الأنوار است.

اين مجموعه كه به صورت الفبايى ريشه كلمات تدوين يافته است يكى از ابداعات مرحوم محدّث قمى و كاربردى‌ترين اثر در زمان نگارش بوده است.

مطالعه و فيش‌بردارى بحار الأنوار در مدت بيست سال انجام شده است. اضافات محدث قمى بر كتاب بحار الأنوار، اين مجموعه را تبديل به گنجينه‌اى از علوم و فنون نموده است. چاپ اول كتاب در دو جلد و چاپ جديد آن در هشت جلد منتشر شده است.[١]

علامه سيد محسن امين عاملى (١٣٧١/ ١٣٣١. ش)

در سال ١٢٨٤ قمرى در جبل عامل به دنيا آمد. تحصيلات خود را در لبنان و نجف به پايان برد و براى ارشاد مردم به سوريه و لبنان بازگشت. مشهورترين اثر او دايرة المعارف بزرگ أعيان الشيعه است كه بزرگان، دانشمندان و شايستگان شيعى را ياد كرده است.

كتاب ديگر او با نام البحر الزخّار في شرح أحاديث الأئمة الأطهار، از منظر حديثى بسيار مهم و تأثيرگذار است. او در اين كتاب با استفاده از قواعد مقبول فقه الحديثى‌

[١]. براى آشنايى بيشتر ر. ك: نُقباء البشر، ج ٣، ص ١٠٠٠- ٩٩٨؛ مفاخر اسلام، ج ١، ص ١٧٠- ١٦٩.