تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ٢٣٤ - ملامحسن فيض كاشانى(١٠٩١ - ١٠٠٧ ه)

٤. شارع مقدس در هر مسئله حكم مشخصى دارد كه تنها از طريق اهل بيت به دست مى‌آيد.

٥. تكيه كردن بر «ظن» و «گمان» در اصول اعتقادات و احكام عملى جايز نيست.

٦. بر هر مكلف واجب است كه به تفقه در دين بپردازد و آموزه‌هاى دينى را فرا گيرد. تقليد از مفتى نيز يكى از راههاى فراگيرى آموزه‌هاى دينى است.[١]

ايشان در رساله الحق المبين به بهره‌گيرى خويش از امين استرآبادى اشاره كرده و نوشته است:

برخى از نكاتى را كه فهميده‌ام، يكى از دانشوران شيعى نيز، كه اهل استرآباد است، بدان دست يافته است. او ديرزمانى ساكن مكه بود و من در آنجا به مصاحبت او نائل آمدم. او بر اين باور است كه بايد به اخبار عمل كرد و روش اجتهاد و باورِ آراى برساخته را رد نمود و از به‌كارگيرى اصول فقه ساخته شده، (غيرمعصوم) اجتناب كرد.

به جانم سوگند كه وى سخن به صواب مى‌گويد. او اين در را به روى ما باز نموده و ما را به روش درست رهنمون كرده است‌[٢].

ايشان در ادامه سخن، به كار امين استرآبادى دو اشكال وارد كرده است:

١. تندروى و غلو درباره اخبار و ادعاى قطعيت روايات كتب اربعه؛

٢. بدگويى و نكوهش مجتهدان و ناسزاگويى آنان.

به گفته فيض كاشانى، اين دو اشتباه موجب رويگردانى عالمان شيعه از سخن امين استرآبادى شده است.

نكته‌

بررسى نظرات فيض كاشانى بيانگر استقلال او در اين نظريه است. او بسيارى از نظرات بنيادين اخباريان را نمى‌پذيرد او ظاهر قرآن را حجت مى‌شمارد و بر اين حجّيت تأكيد مى‌كند. تقليد را تا حدودى باور دارد و اجتهاد را در محدوده‌اى خاص‌

[١]. ر. ك: كتاب الأصول الأصيله، ص ١٥٢- ٤٤. خلاصه اين متون در پايان كتاب و به قلم مرحوم محدث ارموى آمده است: همان، ص ١٩٩- ١٩٥.

[٢]. الحق المبين، ص ١٢.