تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٨٧ - تك نگارى

رب العالمين كه اكثر فضلاى عصرْ اوقات شريف ايشان صرف حديث مى‌شود.[١]

علامه محمدباقر مجلسى نيز به اين كار بسيار اهميت مى‌داد. او به عنوان شيخ الإسلام اصفهان موقوفات خاصى در اختيار داشت كه براى گسترش حديث و تكثير نسخه‌هاى خطى هزينه مى‌شد. نگاهى به فهرست كتابهاى خطى و تاريخ نگارش آنها، تفاوت آشكار اين دوران با زمان پيشين را مشخص مى‌كند. بيشتر نسخه‌هاى خطى موجود در زمان ما در اين روزگار فراهم آمده است.

علامه مجلسى به گروههاى مختلف علمى مأموريت داد تا نسخه‌هاى دور از چشم را در نقاط مختلف بيابند و نمونه‌اى از آن را به اصفهان منتقل كنند. در پى اين تلاش مجموعه‌اى گسترده از نسخه‌هاى خطى فراهم آمد و زمينه‌اى مناسب براى مقايسه نسخه‌ها و گزينش برترين آنها به وجود آمد. پس از گزينش و انتخاب بهترين نسخه، آن نسخه تكثير مى‌شد و در اختيار عالمان قرار مى‌گرفت.

مجموعه اين امكانات موجب شد كه علامه مجلسى در نگارش بحار الأنوار از بهترين نسخه‌هاى زمان خويش استفاده كند. اين كتاب اكنون نيز به عنوان گزارشگر نسخه‌هاى كهن صحيح مورد توجه مصححان كتب حديثى است.

تك‌نگارى‌

نگارش متون حديثى در اين دوران بيش از پيش گسترش يافت. در اين زمان كتابهايى نگارش يافت كه بسيارى از آنها تا كنون به صورت نسخه خطى باقى مانده و به چاپ نرسيده است. تقريباً تمامى محدثان اين دوره نگارشهايى اين گونه داشته‌اند.

شيخ حر عاملى كتابهايى با نام الجواهر السنية فى الأحاديث القدسيه، الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعه، إثباة الهداة والفصول المهمة فى معرفة الأئمه نوشته است. سيد هاشم بحرانى هم كتابهاى گوناگونى در زمينه‌هاى مختلف، به ويژه معرفت امامان، نگاشته است. معالم الزلفى‌ فى معارف النشأة الأولى و الأخرى، حلية الأبرار، مناقب أميرالمؤمنين، المحجّة فيما نزل فى القائم الحجة، غاية المرام و ... از نگاشته‌هاى اوست.

[١]. لوامع صاحبقرانى، ج ٨، ص ٣٧.