تاريخ حديث شيعه« 2» - طباطبايى، محمد كاظم - الصفحة ١٠٥ - حوزه حديثى بغداد
بعضى از اين افراد، در بغداد به تجارت مشغول بودند كه هشام بن حكم صحابى بزرگ و متكلم مشهور شيعى از اين افراد است.
در سالهاى بعد، شيعيانِ متولد بغداد، افزون شدند. تأمل در راويان بغدادى نشان مىدهد كه نسل بعدى محدثين شيعى، مشهورتر و استوارتر هستند. ابن ابىعُمَير، برجستهترين فرد از اين گروه است. نجاشى درباره او مىنويسد:
بَغدادىُّ الأصْلِ و الْمَقامِ، لَقِىَ أبا الْحَسَنِ موسَى عليه السلام وَ سَمِعَ مِنه أحاديثَ كَنّاه في بعضِها فقال عليه السلام:" يا أباأحمدَ"، و رَوَى عَن الرِّضا عليه السلام، جَليلُ الْقَدرِ، عَظيمُ الْمَنزِلَةِ فِينا و عِند المُخالفينَ ... وكان حُبِسَ في أيامِ الرَّشيدِ، فقيلَ لِيَلِيَ القَضاءَ ... وقيلَ بلْ لِيَدُلَّ عَلَى مَواضعِ الشّيعَةِوأصحابِ موسَى بنِ جَعفرٍ عليه السلام[١].
اصالتاً بغدادى و ساكن آنجا است. با اباالحسن، موسى بن جعفر عليه السلام، ديدار داشته و از ايشان احاديثى نقل كرده است كه آن حضرت وى را در شمارى از آنها با كنيه خطاب كردهاند و فرمودهاند: اى ابااحمد. وى از امام رضا عليه السلام نيز روايت نقل كرده است. سترگمرتبه است؛ در ميان اماميه و مخالفين [اماميه] جايگاه والايى دارد ... وى در روزگار هارون الرشيد عباسى زندانى شد. گويند براى اينكه مسند قضاوت را بر عهده بگيرد ... و يا براى اينكه پايگاههاى شيعيان و ياران موسى بن جعفر عليه السلام را افشا كند.
بسيارى از اصحاب امام كاظم و امام رضا عليهما السلام نيز در بغداد متولد شده و در آن شهر به تحصيل و تدريس مشغول شدند.
بر خلاف طبقه پيشين از محدثين بغداد، كه معمولًا در كوفه تحصيل كرده بودند، اين گروه، دانشآموخته حوزه حديثى بغداد بودند.
علاوه بر آن، برخى از آنان در امور حكومتى مربوط به خلافت عباسيان نيز اشتغال داشتند. براى نمونه على بن يَقطين بغدادى (١٨٢- ١٢٤.) در سِمت وزارت هارون الرشيد به فعاليت پرداخت. او از اصحاب خاص امام كاظم عليه السلام است. عبدالله بن سنان، از مشهورترين راويان شيعى است كه مسئول امور مالى در خلافت بنى عباس بود. فَضْل بن سليمان بغدادى نيز كاتب منصور و مهدى عباسى بوده و از شاگردان امام صادق و امام كاظم عليهما السلام است.
[١]. همان، ص ٣٢٦.