مسأله ٥- تيمّم بدل از وضو به وسيله حدث اصغر و اكبر باطل مى‌شود، چنان كه تيمّم بدل از غسل به وسيله موجبات غسل باطل مى‌شود. و آيا تيمّم بدل از غسل به وسيله مبطلات وضو باطل مى‌شود كه به حالت قبل از تيمّم برگردد- بنا بر اين جنبى كه تيمّم كرده در صورتى كه حدث اصغر از او سر زند بايد تيمّم را اعاده كند و زن حائض مثلًا اگر حدثى از او سرزند دو تيمّمش باطل مى‌شود- يا آن‌كه چنين نيست، بلكه حدث اصغر فقط موجب وضو يا تيمّم بدل از وضو است تا آن‌كه آب پيدا كند يا آن‌كه از استعمال آب براى غسل، متمكن گردد، كه در اين صورت تيمّمى كه بدل از غسل است باطل مى‌شود؟ دو قول است كه اولى مشهورتر است، و دومى اقوى است مخصوصاً در غير جنب، بنا بر اين اگر جنب بعد از تيمّم، حدثى از او سر زند مانند كسى كه بعد از غسل محدث شود، فقط احتياج به وضو يا تيمّم بدل از وضو دارد و حائض اگر بعد از (دو) تيممش، محدث شود مانند آن است كه بعد از وضو و غسل حدثى از او سرزده باشد كه فقط تيمّم بدل از وضويش باطل مى‌شود، ولى احتياط (مستحب) آن است كه شخصى كه مى‌تواند وضو بگيرد بين وضو و تيمّم بدل از غسل جمع نمايد و كسى كه نمى‌تواند وضو بگيرد، در صورتى كه جنب باشد، يك تيمّم به قصد ما فى الذّمة- كه مردد است بين اينكه بدل از غسل يا وضو باشد- بنمايد، ولى غير جنب، احتياطاً دو تيمّم نمايد: يكى بدل از وضو و ديگرى بدل از غسل.

مسأله ٦- اگر قبل از نماز، آب پيدا شود- و شرعاً و عقلًا بتواند از آن استفاده كند- يا عذرش برطرف شود، تيمّمش باطل مى‌شود و نماز با آن صحيح نيست؛ اگر چه مجدداً فاقد آب شود و يا عذرش برگردد، بنا بر اين واجب است مجدداً تيمّم كند. البته اگر زمان داشتن آب يا برطرف شدن عذر به اندازه گرفتن وضو يا غسل نباشد، بعيد نيست كه تيمّم باطل نشود؛ هرچند احتياط (مستحب) آن است كه در هر حال مجدداً تيمّم نمايد. و همچنين اگر پيدا شدن آب يا برطرف شدن عذر در ضيق وقت باشد، تيمّمش باطل نمى‌شود و براى نمازى كه وقتش ضيق شده است به آن اكتفا مى‌كند.

مسأله ٧- اگر شخص جنب بعد از تيمّم به مقدار وضو آب پيدا كند، تيمّمش باطل نمى‌شود و اما غير جنب- كسى كه دو تيمّم كرده- اگر به مقدار وضو آب پيدا كند،