و عن محمد بن يعقوب باسناده إلى مولانا زين العابدين عليه السلام انّه قال: و امّا حقوق الصّلاة، فان تعلم انّها وفادة إلى اللّه، و انّك فيها قائم بين يدى اللّه. فاذا علمت ذلك، كنت خليقا ان تقوم فيها مقام العبد الذّليل الرّاغب الرّاهب الخائف الرّاجى المسكين المتضرّع المعظم مقام من يقوم بين يديه بالسّكون و الوقار و خشوع الاطراف و لين الجناح و حسن المناجات له في نفسه و الطّلب إليه فى فكاك رقبته الّتى احاطت به خطيئته و استهلكتها ذنوبه، و لا قوّة الّا باللّه. [١] و عن النّبى صلّى اللّه عليه و آله: اعبد ربّك كانّك تراه، فان لم تكن تراه، فانّه يراك. [٢] و عن فقه الرضا عليه السلام: فاذا اردت ان تقوم إلى الصّلاة، فلا تقم إليها متكاسلا و لا متناعسا و لا مستعجلا و لا متلاهيا، و لكن تأتيها على السّكون و الوقار و التّؤدة. و عليك بالخشوع و الخضوع متواضعا للّه عزّ و جلّ متخاشعا، عليك‌

______________________________
كه ميان نوميدى و اميد و شكيبايى و بى‌تابى ايستاده باشد، گويى وعده‌ها براى او ساخته آمده و وعيدها بر او واجب گرديده است، دارايى خود بذل كرده و مقصود خويش برابر نظر آورده و جان در راه خدا نهاده و طريق او را برگزيده است در بينى بر خاك نهادن (در سجده) كمترين كراهتى به دل راه ندهد، و پيوند علايق را از هر كه جز او بريده و تنها به او متوجه گرديده و به حضور او آمده و عطاى او را خواسته است.

پس اگر چنين نمازى به جاى آورد، همان نمازى خواهد بود كه به آن امر شده و از آن خبر داده شده، و اين همان نمازى است كه از فحشا و منكر باز مى‌دارد ...» فلاح السائل، ص ٢٣، «الفصل الثانى، فى صفة الصّلاة».

[١]- «اما حقوق نماز (كه بايد رعايت شود) عبارت از اين است كه بدانى نماز ورود به محضر خداست، و بدانى كه در نماز در پيشگاه خدا ايستاده‌اى. چون اين را دانستى، شايسته خواهى بود كه به نماز بايستى آن‌چنان‌كه به نماز مى‌ايستد بنده ذليل، طالب و راغب، بيمناك (از عذاب خدا)، اميدوار (به رحمت خدا)، درمانده و زاريگرى كه با آرامش و وقار، خشوع در اعضا و جوارح، فروتنى، و با مناجات نيكوى قلب و با طلب رهايى نفس خود كه خطايايش او را فرا گرفته و گناهانش او را هلاك ساخته، مقام آن را كه در پيشگاهش ايستاده بزرگ مى‌دارد. و هيچ نيرويى جز از خدا نيست.» مستدرك الوسائل، «كتاب الصّلاة»، «ابواب افعال الصّلاة»، باب ٢، حديث ٣.

[٢]- «از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت شده كه فرمود: پروردگار خود را عبادت كن چنانكه گويى او را مى‌بينى، كه اگر تو او را نمى‌بينى او تو را مى‌بيند.» بحار الانوار، ج ٧٤، ص ٧٤، «كتاب الرّوضة»، «مواعظ النّبى»، باب ٤، حديث ٣. مكارم الاخلاق، ص ٤٥٩.