آداب الصلاة
(١)
ديباچه
١ ص
(٢)
امّا مقدّمه
٢ ص
(٣)
مقاله اولى در آدابى كه در تمام حالات نماز بلكه در تمام عبادات و مناسك ضرور است
٧ ص
(٤)
فصل اوّل يكى از آداب قلبيّه در عبادات و وظايف باطنيّه سالك طريق آخرت، توجّه به عزّ ربوبيّت و ذلّ عبوديّت است،
٧ ص
(٥)
فصل دوم در مراتب مقامات اهل سلوك
١٠ ص
(٦)
فصل سوم در بيان خشوع است
١٣ ص
(٧)
فصل چهارم و از آداب مهمّه قلبيّه عبادات، خصوصا عبادات ذكريّه، طمأنينه است
١٦ ص
(٨)
فصل پنجم در بيان محافظت عبادت از تصرف شيطان است
١٩ ص
(٩)
فصل ششم در بيان نشاط و بهجت است
٢٣ ص
(١٠)
فصل هفتم در بيان تفهيم است
٢٨ ص
(١١)
فصل هشتم در بيان حضور قلب است
٣١ ص
(١٢)
فصل نهم در بيان احاديث راجع به حضور قلب
٣٧ ص
(١٣)
فصل دهم در دعوت به تحصيل حضور قلب
٤٠ ص
(١٤)
فصل يازدهم در بيان دواى هرزه گردى خيال
٤٣ ص
(١٥)
فصل دوازدهم در بيان آنكه حبّ دنيا باعث تشتّت خيال است
٤٧ ص
(١٦)
تتميم در اعراض دادن نفس است از دنيا
٥٢ ص
(١٧)
مقاله ثانيه در مقدّمات نماز است و ذكر بعض آداب قلبيه آن
٥٥ ص
(١٨)
مقصد اوّل در طهارت است
٥٥ ص
(١٩)
فصل اوّل در بيان اجمالى طهور است
٥٥ ص
(٢٠)
فصل دوم در اشاره به مراتب طهور است
٥٩ ص
(٢١)
فصل سوم در آداب قلبيّه سالك است هنگام توجّه به آب براى طهارت
٦١ ص
(٢٢)
فصل چهارم در طهور است
٦٦ ص
(٢٣)
فصل پنجم در شمهاى از آداب وضو است به حسب باطن و قلب
٦٨ ص
(٢٤)
فصل ششم در غسل است و آداب قلبيّه آن
٧٣ ص
(٢٥)
فصل هفتم در پارهاى از آداب باطنيّه ازاله نجاست و تطهير از اخباث است
٧٦ ص
(٢٦)
مقصد دوم در شمّهاى از آداب لباس است
٨٥ ص
(٢٧)
مقام اوّل در آداب مطلق لباس است
٨٥ ص
(٢٨)
مقام دوم در پارهاى از آداب لباس مصلّى است
٩٠ ص
(٢٩)
باب اوّل در سرّ طهارت لباس است
٩٠ ص
(٣٠)
باب دوم در اعتبارات قلبيّه ستر عورت است
٩٤ ص
(٣١)
مقصد سوم در آداب قلبيه مكان مصلّى است
١٠١ ص
(٣٢)
فصل اوّل در معرفت مكان است
١٠١ ص
(٣٣)
فصل دوم در بعض آداب اباحه مكان است
١٠٦ ص
(٣٤)
مقصد چهارم در آداب قلبيه وقت است
١٠٨ ص
(٣٥)
فصل اوّل طوايف اهل معرفت و اصحاب مراقبت
١٠٨ ص
(٣٦)
فصل دوم در مواظبت از وقت
١١١ ص
(٣٧)
مقصد پنجم در بعض آداب استقبال است
١١٥ ص
(٣٨)
فصل اوّل در سرّ جملى استقبال است
١١٥ ص
(٣٩)
فصل دوم در بعضى از آداب قلبيه استقبال است
١١٦ ص
(٤٠)
مقاله ثالثه در مقارنات نماز است
١٢١ ص
(٤١)
باب اول در بعض آداب اذان و اقامه است
١٢١ ص
(٤٢)
فصل اوّل در سرّ جملى و آداب اجماليّه آنها است
١٢١ ص
(٤٣)
فصل دوم در بعضى از آداب و اسرار تكبيرات اذان و اقامه است
١٢٥ ص
(٤٤)
فصل سوم در بعض آداب شهادت به الوهيت است و بيان ارتباط آن با اذان و نماز
١٣٠ ص
(٤٥)
تنبيه عرفانى مراتب شهادت
١٣١ ص
(٤٦)
وصل روايتى راجع به اذان گفتن در معراج پيامبر
١٣٣ ص
(٤٧)
فصل چهارم در بعض آداب شهادت به رسالت است و در آن اشاره به شهادت به ولايت است
١٣٥ ص
(٤٨)
نكته عرفانية آنچه از حديث معراج راجع به عجز ملائكة از مشاهده جمال احمدى (ص) استفاده مىشود
١٣٩ ص
(٤٩)
فرع فقهىّ و اصل عرفانىّ بيان استحباب شهادت به ولايت و اشاره به اينكه هر يك از شهادت به توحيد، رسالت و ولايت منطوى در ديگرى است
١٤٠ ص
(٥٠)
فصل پنجم در بعضى از آداب «حيعلات» است
١٤٢ ص
(٥١)
وصل و تتميم نقل روايتى به اين مضمون كه با اذان و اقامه نمازگزار ملائكه پشت سر او نماز مىگزارند
١٤٤ ص
(٥٢)
باب دوم در قيام است
١٤٦ ص
(٥٣)
فصل اول در سرّ جملى قيام است
١٤٦ ص
(٥٤)
فصل دوم در آداب قيام است
١٤٧ ص
(٥٥)
در موعظهاى حسنه
١٥٢ ص
(٥٦)
باب سوم در سرّ نيّت و آداب آن است
١٥٦ ص
(٥٧)
فصل اول در حقيقت نيّت است در عبادات
١٥٦ ص
(٥٨)
فصل دوم يكى از مهمّات آداب نيّت، كه از مهمّات جميع عبادات است و از دستورات كلّيّه شامله است، «اخلاص» است
١٦٠ ص
(٥٩)
فصل سوم در بيان بعضى مراتب اخلاص است
١٦٤ ص
(٦٠)
فصل چهارم نكوهش و رد بر يك طايفه از نادانان و محرومان از معارف الهيه
١٦٦ ص
(٦١)
فصل پنجم اكنون كه رشته سخن بدينجا رسيد ناچارم از ذكر بعض درجات ديگر اخلاص به طورى كه مناسب اين مقام است
١٧٣ ص
(٦٢)
باب چهارم در ذكر شمهاى از آداب قرائت و پارهاى از اسرار آن
١٨٠ ص
(٦٣)
مصباح اول در آداب مطلقه قرائت قرآن شريف است
١٨٠ ص
(٦٤)
فصل اوّل ادب تعظيم
١٨٠ ص
(٦٥)
فصل دوم در بيان مقاصد و مطالب و مشتملات كتاب شريف الهى به طريق اجمال و اشاره
١٨٤ ص
(٦٦)
فصل سوم راه استفاده از قرآن
١٩١ ص
(٦٧)
فصل چهارم موانع و حجب استفاده از قرآن
١٩٥ ص
(٦٨)
فصل پنجم يكى از آداب قرائت قرآن حضور قلب است،
٢٠٣ ص
(٦٩)
فصل ششم يكى از آداب مهمّه قرائت قرآن كه انسان را به نتايج بسيار و استفادات بىشمار نائل كند، «تطبيق» است
٢٠٦ ص
(٧٠)
خاتمه در ذكر ترجمه پارهاى از روايات شريفه است
٢٠٩ ص
(٧١)
مصباح دوم در ذكر شمهاى از آداب قرائت است در خصوص نماز
٢١٣ ص
(٧٢)
فصل اول مراتب و مدارج قرائت و طوايف قاريان
٢١٣ ص
(٧٣)
و خداى تعالى آداب عبوديّت را در قرائت به چهار ركن قائم فرموده
٢١٥ ص
(٧٤)
ركن اول «تذكر» است
٢١٥ ص
(٧٥)
ركن دوم «تحميد» است
٢١٧ ص
(٧٦)
ركن سوّم «تعظيم» است
٢١٨ ص
(٧٧)
تكميل
٢١٩ ص
(٧٨)
فصل دوم در بعض آداب استعاذه است
٢٢٠ ص
(٧٩)
تتميم و نتيجه شرط حصول حقيقت استعاذه كه بدون آن استعاذه فقط لفظيه بوده نتيجه معكوس مىدهد
٢٢٧ ص
(٨٠)
فصل سوم در بيان اركان استعاذه است و آن چهار است
٢٢٨ ص
(٨١)
ركن اول در «مستعيذ» است
٢٢٨ ص
(٨٢)
ركن دوم در «مستعاذ منه» است
٢٣٠ ص
(٨٣)
ركن سوم در «مستعاذ به» است
٢٣٢ ص
(٨٤)
ركن چهارم در «مستعاذ له» است،
٢٣٣ ص
(٨٥)
فصل چهارم در بعض آداب تسميه است
٢٣٤ ص
(٨٦)
فصل پنجم در بيان اجمالى از تفسير سوره مباركه «حمد» و در آن شمهاى از آداب تحميد و قرائت است
٢٤٠ ص
(٨٧)
تحقيق عرفانى معناى رحمن و رحيم و وجه تقدم رحمن بر رحيم
٢٤٧ ص
(٨٨)
بحث و تحصيل جواب به اشكالى كه به اطلاق اوصافى مانند رحمن و رحيم بر خداى تعالى شده است
٢٤٨ ص
(٨٩)
نقل و تحقيق توضيح راجع به متكلم بودن خداى تعالى و السنهاى كه او خود را بدان حمد و مدح مىكند
٢٥٤ ص
(٩٠)
تتميم رواياتى راجع به فضيلت و جامعيت جمله شريفه الحمد لله
٢٥٦ ص
(٩١)
تنبيه اقوال و احتمالات درباره مراد از عالمين در رب العالمين
٢٦٠ ص
(٩٢)
تنبيه آخر دو جهت تناسب مقام ربوبيت عالميان با تحميد
٢٦١ ص
(٩٣)
ايقاظ ايمانى دو مرتبه ربوبيت حق تعالى ربوبيت تكوينى و ربوبيت تشريعى
٢٦٤ ص
(٩٤)
تحقيق حكمى كيفيت مالكيت حق تعالى و اينكه مالكيت او همه عوالم را على السواء است
٢٦٩ ص
(٩٥)
الهام عرشى
٢٧٢ ص
(٩٦)
تنبيه عرفانى
٢٧٤ ص
(٩٧)
تنبيه ادبى
٢٧٥ ص
(٩٨)
تنبيه اشراقى
٢٧٧ ص
(٩٩)
تحقيق عرفانى
٢٧٩ ص
(١٠٠)
تنبيه و نكتة
٢٨٠ ص
(١٠١)
فائدة عرفانية
٢٨١ ص
(١٠٢)
ايقاظ ايمانى
٢٨٢ ص
(١٠٣)
فرع فقهى
٢٨٣ ص
(١٠٤)
فائدة
٢٨٤ ص
(١٠٥)
تنبيه اشراقى و اشراق عرفانى
٢٨٨ ص
(١٠٦)
تنبيه ايمانى
٢٨٩ ص
(١٠٧)
تنبيه عرفانى
٢٩٢ ص
(١٠٨)
نقل كلام لزيادة افهام
٢٩٤ ص
(١٠٩)
خاتمة
٢٩٦ ص
(١١٠)
تتمّة در ذكر بعضى روايات شريفه كه در فضل اين سوره مباركه وارد شده است
٢٩٨ ص
(١١١)
فصل ششم در شمهاى از تفسير سوره مباركه «توحيد»
٣٠١ ص
(١١٢)
تنبيه حكمىّ
٣٠٧ ص
(١١٣)
تنبيه عرفانى
٣٠٨ ص
(١١٤)
تفسير حكمى
٣١٢ ص
(١١٥)
حكمة مشرقية
٣١٣ ص
(١١٦)
تتميم
٣١٤ ص
(١١٧)
خاتمه
٣١٦ ص
(١١٨)
فصل هفتم در شمّهاى از تفسير سوره مباركه «قدر» به قدر مناسبت اين اوراق
٣١٨ ص
(١١٩)
مطلب اوّل در اين كه در اين آيه شريفه و بسيارى از آيات شريفه تنزيل قرآن را نسبت به ذات مقدّس خود دهد،
٣١٨ ص
(١٢٠)
مطلب دوم در اشاره به نكته آن كه فرموده است انّا به صيغه جمع و انزلنا به صيغه جمع
٣٢٠ ص
(١٢١)
مطلب سوم در اجمالى از كيفيّت نزول قرآن است
٣٢١ ص
(١٢٢)
مطلب چهارم در سرّ «هاء» غايب است در «انزلناه»
٣٢٣ ص
(١٢٣)
مطلب پنجم در بيان «ليلة القدر»
٣٢٤ ص
(١٢٤)
اول در وجه تسميه «ليلة القدر»
٣٢٤ ص
(١٢٥)
امر دوم در حقيقت «ليلة القدر»
٣٢٨ ص
(١٢٦)
امر سوم
٣٣١ ص
(١٢٧)
تنبيه عرفانى
٣٣٢ ص
(١٢٨)
تتمة در ذكر بعض روايات كه در فضل «ليلة القدر» وارد شده
٣٣٣ ص
(١٢٩)
تنبيه عرفانى
٣٣٧ ص
(١٣٠)
آيه تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ
٣٣٨ ص
(١٣١)
امر اول در ذكر صنوف ملائكة اللّه تعالى و اشاره به حقيقت آنها على الاجمال
٣٣٨ ص
(١٣٢)
امر دوم در بيان كيفيت تنزّل ملائكة اللّه است بر ولى امر
٣٤٢ ص
(١٣٣)
امر سوم
٣٤٣ ص
(١٣٤)
تنبيه عرفانى
٣٤٤ ص
(١٣٥)
خاتمة
٣٤٥ ص
(١٣٦)
اعتذار
٣٤٦ ص
(١٣٧)
باب پنجم در شمّهاى از آداب و اسرار ركوع است
٣٤٨ ص
(١٣٨)
فصل اوّل در تكبير قبل از ركوع است
٣٤٨ ص
(١٣٩)
فصل دوم در آداب انحناء ركوعى است
٣٤٩ ص
(١٤٠)
فصل سوّم در صلاة معراج رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وارد است
٣٥١ ص
(١٤١)
فصل چهارم
٣٥٢ ص
(١٤٢)
فصل پنجم در رفع رأس از ركوع است
٣٥٤ ص
(١٤٣)
باب ششم در اشاره اجماليه به اسرار و آداب سجود است
٣٥٦ ص
(١٤٤)
فصل اوّل در سرّ جملى آن است
٣٥٦ ص
(١٤٥)
فصل دوم
٣٥٧ ص
(١٤٦)
فصل سوم
٣٥٩ ص
(١٤٧)
فصل چهارم
٣٦١ ص
(١٤٨)
باب هفتم در اشاره اجماليّه به آداب تشهّد است
٣٦٢ ص
(١٤٩)
فصل اوّل
٣٦٢ ص
(١٥٠)
فصل دوم
٣٦٣ ص
(١٥١)
باب هشتم در آداب سلام است
٣٦٦ ص
(١٥٢)
فصل اوّل
٣٦٦ ص
(١٥٣)
فصل دوم
٣٦٧ ص
(١٥٤)
خاتمه كتاب در آداب بعضى از امور داخله و خارجه نماز است
٣٧٠ ص
(١٥٥)
فصل اوّل در تسبيحات اربعه است كه در ركعت ثالث و رابع نماز خوانده مىشود و اسرار و آداب قلبيّه آن به قدر مناسب
٣٧٠ ص
(١٥٦)
ركن اول در «تسبيح» است
٣٧٠ ص
(١٥٧)
ركن دوم «تحميد» است
٣٧١ ص
(١٥٨)
ركن سوم «تهليل» است
٣٧٢ ص
(١٥٩)
ركن چهارم «تكبير» است
٣٧٣ ص
(١٦٠)
فصل دوم در آداب قلبيه قنوت است
٣٧٣ ص
(١٦١)
فصل سوم در تعقيب است
٣٧٧ ص
(١٦٢)
ختم و دعاء
٣٨٠ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص

آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥٨ - فصل دوم

متعلّقا في صلاته بشي‌ء دون اللّه تعالى، فهو قريب من ذلك الشّي‌ء بعيد عن حقيقة ما اراد اللّه منه في صلاته. قال اللّه عزّ و جلّ: «ما جَعَل اللَّه لرجل من قلبين في جوفه.» و قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله: قال اللّه تعالى: لا اطّلع على قلب عبد فاعلم فيه حبّ الاخلاص لطاعتى لوجهى و ابتغاء مرضاتى، الّا لولّيت تقويمه و سياسته.

و من اشتغل بغيرى، فهو من المستهزئين بنفسه، و مكتوب اسمه في ديوان الخاسرين.[٥٦٧] در اين حديث شريف جمع بين بيان اسرار و آداب فرموده. و تفكّر در آن، طرقى از معرفت به روى سالك إلى اللّه باز كند، و تأبّى و جحود منكرين را درهم مى‌شكند، و تأييد و تشييد اولياء عرفان و اصحاب ايقان را مى‌فرمايد، و حقيقت انس و خلوت با حق و ترك غير حق تعالى را گوشزد فرمايد.

مى‌فرمايد: «به خدا قسم، زيان نبيند كسى كه حقيقت سجده را به جاى آورد، و لو در عمر يك مرتبه. و روى رستگارى نبيند كسى كه در اين حال كه ترك غير است با حق خلوت كند، ولى شبيه به خدعه‌كنندگان باشد كه صورتا در خلوت و انس است ولى حقيقتا غافل از حق و از آنچه خداى تعالى براى ساجدان مهيّا فرموده كه آن انس با حق است در اين عالم و راحت است در آن عالم. و دور نيفتد از خداوند هرگز كسى كه نيكو تقرّب جويد به حق تعالى در سجود، و نزديك نشود به حق تعالى هرگز كسى كه اسائه ادب كند در سجود و حرمت آن را ضايع نمايد به اينكه قلب خود را به غير حقّ متعلّق كند در حال سجود. اكنون كه شمه‌اى از سرّ سجود را دانستى، سجود كن سجده كسى كه متواضع و ذليل است در پيشگاه قدس حق تعالى، و نظر به حال نقص و بينوايى خود كن، بدان كه خلق شدى از خاكى كه پايمال خلايق است، و از نطفه‌اى كه همه كس از او اجتناب و استقذار كند، و تكوين شده در صورتى كه شي‌ء مذكورى نبوده. و خداى تعالى معنى سجود را سبب تقرّب به خود


[٥٦٧] - مصباح الشّريعة،« الباب السّادس عشر، فى السجود.»