آداب الصلاة - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦٦ - فصل چهارم نكوهش و رد بر يك طايفه از نادانان و محرومان از معارف الهيه

و دست آمال نوع از آن كوتاه است، و اوحدى از اهل معرفت به سعادت اين شرف مشرّفند، و اهل حبّ و جذبه از كمّل اهل اللّه و اصفياء اللّه هستند، و لكن اين كمال مرتبه كمّل اهل اللّه نيست، بلكه از مقامات معمولى سرشار آنها است. و اين كه در ادعيه، مثل مناجات شعبانيّه، حضرت امير المؤمنين و اولاد طاهرينش اين مرتبه را خواسته يا اشاره به داشتن آن نموده، نه آن كه مقامات آنها منحصر به همين مرتبه است، چنانچه مرتبه هشتم كه در ازاء اين مرتبه است و آن عبارت است از تصفيه عمل از خوف فراق نيز از كمال مقامات كمّل نيست، و اين كه جناب امير المؤمنين كيف اصبر على فراقك‌[٢٢٥] گويد از مقامات معمولى سرشار او و مثل او است.

بالجمله، تصفيه عمل از اين دو مرتبه نيز در نزد اهل اللّه لازم است، و عمل با آن معلّل و از حظوظ نفسانيّه خارج نيست، و اين كمال خلوص است.

و پس از اين، مراتب ديگرى است كه از حدود خلوص خارج و در تحت ميزان توحيد و تجريد و ولايت است كه بيان آن اينجا مناسب نيست.

فصل چهارم [نكوهش و رد بر يك طايفه از نادانان و محرومان از معارف الهيه‌]

اكنون كه مراتب اخلاص و مقامات عبادات را تا اندازه‌اى دانستى، خود را مهيا كن براى تحصيل آن، كه علم بدون عمل را ارزشى نيست و بر عالم حجت تمام‌تر و مناقشه بيشتر است. افسوس كه ما از معارف الهيّه و از مقامات معنويّه اهل اللّه و مدارج عاليه اصحاب قلوب بكلّى محروميم. يك طايفه از ما به كلّى مقامات را منكر و اهل آن را به خطا و باطل و عاطل دانند، و كسى كه ذكرى از آنها كند يا دعوتى به مقامات آنها نمايد، او را بافنده و دعوت او را شطح محسوب دارند. اين دسته از مردم را اميد نيست كه بتوان متنبّه به‌

[٢٢٥] - مصباح المتهجّد، ص ٧٧٨،« دعاى كميل».