یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧ - یادداشت آرمان پیامبران - عدالت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٧

ولی سعادت را به عنوان هدف خاص انبیاء نمیتوان ذکر کرد، تمام کسانی که به نوعی به بشریت خدمت کرده و میکنند در راه سعادت بشریت گام برمیدارند. حکما، فلاسفه، سیاستمداران خیرخواه، مخترعین و مکتشفین، علما و محققین، سربازان و مدافعان جنگی، همه به نوعی در راه سعادت بشریت گام برمیدارند. اما سخن در نوع حرکتی است که پیامبران برای سعادت بشریت انجام میدهند.

اگر نوع وظیفه و هدف و آرمان آنها را در نظر بگیریم، دو چیز بیشتر نیست. یکی دعوت به حق و بیدارکردن غریزه دینی و الهی است و پیونددادن بشر با ابدیت است و اینکه در ماوراء جهان متغیر و فانی جهان ابدی با یک سلسله نظامات دیگر وجود دارد، و بشر برای بقا آفریده شده نه برای فنا، بشر از خدا آمده و به سوی خدا بازگشت میکند.

این موضوع البته در تعلیمات پیامبران اصالت دارد، و البته ایمان به جهان ابدیت و به مبدأ کامل الذات علیم و حکیم در تأمین هدف دوم پیامبران مؤثر است بلکه یگانه عامل مؤثر است، و بدون این آن یکی عملی نیست، یعنی برقرار ساختن هدف اول در برقراری هدف دوم مؤثر است، و مقدمه اوست ولی نه اینکه هدف اصلی عدالت اجتماعی است و ایمان به جهان ابدیت مقدمه وصول به عدل اجتماعی است و به خاطر اوست، همچنان که عدل اجتماعی نیز شرط وصول به هدف اول است زیرا عدالت اجتماعی شرط زندگی و رفاه نوع بشر است و تا عدل اجتماعی برقرار نباشد، امکان عبادت، تهذیب اخلاق، تعلیم و تعلم و تفکر و توازن روحی که مقدمه توجه به حق است ضعیف است.

برقراری عدالت اجتماعی متوقف بر دو چیز است: اول وجود مقررات عادلانه و از آن مهمتر و بالاتر اجرای عدالت.

اینکه در قرآن دارد «لِیقومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ» تنها این نیست که پیامبران مبین قوانین عادلانه هستند و عدالت را توضیح دادهاند، بلکه