یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤ - آدمیت - دین و علم
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٢٤
جلسه محترمی است به یادبود جوان مسلمانی که طالب علم و دانش بوده و در حین انجام وظیفه دانشجویی دور از وطن و پدر و مادر در اثر یک حادثه پیش بینی نشده درگذشته است، پدر و مادر و خویشان و دوستان خود را داغدار نموده است. ما برای آن مرحوم از خداوند متعال طلب رحمت میکنیم و برای بازماندگان آن مرحوم نیز از خداوند صبر و اجر مسئلت مینماییم.
این گونه حوادث که انسان در نیمه راه زندگی به کام مرگ برود برای همه طبقات پیش میآید، ما خود در ده پانزده ساله طلبگی که در حوزه علمیه قم تحصیل میکردیم چند حادثه نظیر این حادثه را مشاهده کردیم که طلبه جوانی در دیار غربت و دور از پدر و مادر و خویشاوندان از دنیا میرفت و دوستانش ناراحت میشدند. ولی من همواره در آنجا در این گونه حوادث شاهد یک نوع احساسی بودم که این گونه درگذشتها را قابل تحمل و احیاناً مطبوع و مغبوط میکرد. در چنین حوادثی آیه کریمهای که قرائت کردم زیاد به خاطرها میآمد، همه به هم میرسیدند و میگفتند: بلی، فلانی مصداق این آیه واقع شد:«وَ مَنْ یخْرُجْ مِنْ بَیتِهِ مُهاجِراً الَی اللَّهِ وَ رَسولِهِ ثُمَّ یدْرِکهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أجْرُهُ عَلَی اللَّهِ». فلانی شهید از دنیا رفت، در نیمه راه حرکت به سوی خدا مرد، خداوند وعده داده است که هرکس به سوی خدا و رسول سفر کند و در نیمه راه، اجل او را دریابد، عهدهدار اجر و پاداشش خداست.
در این آیه نکتهای است: نفرمود هرکس به مدینه هجرت کند، فرمود هرکس به سوی خدا هجرت کند، کسی که هدف و مقصودش خدا باشد.
در صدر اسلام که تنها مدینه دارالاسلام بود و مسلمانان موظف بودند که به آنجا مهاجرت کنند، مهاجرت میکردند، و برای هجرت اهمیت و منزلت فوق العادهای قائل بودند، ولی رسول اکرم برای اینکه جمعیت را از اشتباه بیرون آورد و حساب معنوی دین را از حسابهای ظاهری دنیایی جدا کند، جملهای فرمود که مضمونش این است:«انّما الاعمال بالنّیات، لکلّ امرئ ما نوی. فمن هاجر الی اللَّه و رسوله فهجرته الی اللَّه و رسوله، و من کان هجرته لدنیا یطلبها أوامرأة یزوّجها فهجرته الی ما هاجر