یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠١ - آزادی معنوی، معنی آزادی، ارزش آزادی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٠١

است که قدرتهای کوچک با هم یکی بشوند و متحد گردند و اتحادیه به وجود آورند و سازمان و تشکیلات به وجود آورند. قهراً پس از بالارفتن سطح شعور طبقه مظلوم و مسلوب الحقوق، همه اینها به وجود میآید و آزادی به دست میآید.

جواب این است که بدون شک یکی از شرایط تأمین حقوق و آزادیها این است که صاحب حق، شعور به حق خود و غیرت دفاع از حق خود را پیدا کند و اسلام بهطور عجیبی مردم را به قیام برای احقاق حق خود امر کرده است، ولی آیا برای تأمین آزادی تنها این جهت کافی است؟ و یا این جهت دور و تسلسل ایجاد میکند زیرا اولًا به فرض اینکه همین طبقه قدرت را به دست گرفت، شروع میکند به تجاوز به حقوق (همیشه که تعادل کامل میان قوا برقرار نیست) و ثانیاً به موازات بالارفتن سطح شعور طبقات محکوم از کارگر و کشاورز، سطح فکر طبقات حاکمه بالاتر رفته است. علم هرچند شعور طبقه محکوم را بالا برده ولی دست طبقه حاکم را هم قویتر کرده است. امروز قویترین، متشکلترین و آگاه ترین جمعیتها احزاب ملی نیست بلکه سازمانهای وابسته به طبقات حاکمه است، مثلًا سیا و اینتلیجنت سرویس است و این قاعده در احزاب کمونیست هم صادق است. تفاوتی که عصر ما با اعصار پیشین به واسطه ترقی سطح شعور طبقات محکوم کرده است این است که طبقات حاکمه مظالم خود را در پشت پرده تظاهر به خدمت انجام میدهند. امروز میبینیم که استعمار نو جانشین استعمار کهنه شده است. استعمار نو همان استعمار کهنه است به علاوه سرپوش طلایی استقلال ملتها و حمایت جهان آزاد. عصر ما عصر نفاق شده است. وسایل عظیم تبلیغاتی برای واژگون جلوه دادن حقایق به کار میرود و آنها را در انحصار خود دارد از رادیو، تلویزیون، مطبوعات درجه اول، فیلمهای سینمایی و غیره که همه یا در راه واژگون جلوه دادن حقایق و یا در راه تخدیر و مسموم کردن افکار عامه مردم فعالیت میکنند.

٢. آزادی معنوی. ممکن است کسی بگوید آزادی معنوی یعنی