یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - احیاء فکر دینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٦٣

صفحه ١٩٨):«احیوا السّنّة و اماتوا البدعة» [١]. پس معلوم میشود ما وظیفه احیاء و اماته داریم و هر مؤمنی این وظیفه را دارد که مظهر محیی و ممیت واقع شود یعنی حقایق دین و به اصطلاح سنتها را احیاء کند و اضافات و زوائد یعنی بدعتها را بمیراند. و همچنین وارد است:«فانّ لنا (و انّ فینا اهل البیت) فی کلّ خلف عدولًا ینفون عنه تحریف الغالین و انتحال المبطلین» (محجّة، ج ١، ص ٢٨). عملی هم که محققین علم حدیث و رجال و غیر اینها کردند مصداق نفی و طرد تحریف غالین و انتحال مبطلین [٢] بود و ثانیاً در فکر علمای دین نیز بوده که چندی یک بار لازم است شستشویی از مغزها و اندیشههای مردم بشود و طرز تفکر دینی مردم اصلاح بشود و تنظیفی به عمل آید، و لهذا آن روایت معروف مورد قبول همه مسلمین شیعه و سنی واقع شده که بر رأس هر مائه یعنی هر سدهای مجدّدی پیدا میشود که دین را تجدید کند و روی همین اصل، هم علمای شیعی و هم علمای سنی مجددهایی بر سر هر صد سال فرض و حساب کردهاند، و البته شیعه برای خود که حساب کرده از خودشان کسانی را به حساب آوردهاند که منشأ تجدد و تجدیدی در شیعه شدهاند و سنیها هم در میان خودشان حسابی کردهاند. پس معلوم میشود که این فکر در میان علمای اسلامی بوده که دین دوره به دوره

---

[١]. و در ج ٢، ص ٩١ درباره مهدی موعود میفرماید:«فیریکم کیف عدل السّیرة و یحیی میت الکتاب والسّنّة». ایضاً صفحه ٣٦:«انّه لیس علی الامام الّا ... والاحیاء للسّنّة». ایضاً ص ٧٤:«و احیاؤه الاجتماع علیه». ایضاً (محجة البیضاء) ج ١، ص ١٥ نقل از طبرانی در (اوسط) به نقل (ترغیب) و از صدوق در (فقیه) ص ٥٩١: قال رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و اله:

«رحم اللَّه خلفائی» فَقیلَ: من خلفائک یا رسول اللَّه؟ قال:«الّذین یحیون سنّتی و یعلّمونها عباداللَّه».

[٢]. ایضاً در جلد اول (محجة البیضاء) ص ٩٤ حدیثی به تبع (احیاء العلوم) نقل میکند از رسول اکرم:«بدأ الاسلام غریباً و سیعود غریباً فطوبی للغرباء. فقیل: و من الغرباء یا رسول اللَّه؟

قال: الّذین یصلحون ما افسده النّاس من سنّتی والّذین یحیون ما اماتوه من سنّتی» و فی خبر آخر:«هم المتمسّکون بما انتم علیه الیوم» و فی حدیث آخر:«الغرباء ناس صالحون بین ناس کثیر من یبغضهم اکثر ممّن یحبّهم» و قیل (سفیان ثوری): اذا رأیت العالم کثیرالأصدقاء فاعلم أنه مخلّط لأنه ان نطق بالحق ابغضوه». در پاورقی محجة البیضاء این حدیث را از ابن ماجه تحت رقم ٣٩٨٧ و غیره نقل میکند، مراجعه شود.