اما از نظر اسلام تنها یک موجود است که واقعاً قدّوس است، مقدس است، معبود است، شایسته اخلاص است، شایسته فداشدن انسان در راه اوست، و تنها در آستان اوست که فداشدن ضایع شدن نیست بلکه بقا و حیات است (وَلا تَحْسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ أمْواتاً بَلْ أحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یرْزَقونَ)، سایر امور از آن نظر مقدسند که به او انتساب دارند و از ناحیه او هستند و مورد رضایت او میباشند. علیهذا همه مقدسات جهانی، مذهبی، ملی میتواند مقدس باشد اگر در مسیر رضای او قرار گیرند.

مقدس بالذات فقط خداست، غیر او مقدس بالعرضاند:

مقدس بالذات یک چیز است، سایر اشیاء مقدس بالعرضاند.

مقدس شمردن بعضی امور بدل گرفتن برای خداست:

بلکه احساس پرستش وطن، پرچم، شخص یعنی قهرمان، آزادی، عدالت و غیره ناشی از احساس تقدیس و پرستش کمال مطلق یعنی ذات حق است که پرستش واقعی است و در مسیر حرکت فطری و طبیعی انسان است و اثر واقعی دارد یعنی قرب واقعی ایجاد میکند و به دنبال خود ربوبیت و خداوندگاری میآورد که:«العبودیة جوهرة کنهها الربوبیة»..

آنجا که همه کارهای انسان جنبه تقدس پیدا میکند:

خداوند به عنوان آخرین مقصد و عالیترین هدف به واسطه نحوه وجود ذات مقدسش به نحوی است که میتواند به همه چیز یک جنبه قداست بدهد و همه چیز را از یک جنبه خاص مقدس نماید. تمام کارهای مورد ابتلای انسان از آن جهت که در یک طرف، رضای او خوابیده است جنبه تقدس پیدا میکند. لهذا افرادی که رضای خدا را در همه کارها درنظر میگیرند تبدیل میشوند به انسانهایی که هیچ کار غیرمقدس انجام نمیدهند، آنچنانکه علامه حلّی درباره خواجه نصیرالدین گفت که در طول یازده سال مباحی از او ندیدم.

استعداد و ظرفیت حق دوستی و حق پرستی در انسان:

این تعلیم اسلام ضمناً نشانه نظر اسلام درباره انسان است که در انسان ظرفیت خدادوستی و خداطلبی بهطور فطری هست، درحدی که رضای خدا بالاترین محبوب او میگردد.

عامل خشم و جلال در تنظیم حرکات انسان:

بعلاوه خداوند متعال که دارای رضا و جمال هست، دارای خشم و