یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٤ - آزادی - جبر و اختیار از نظر ماتریالیسم تاریخی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١١٤
آزادی عقیده - مدارک و مراجع
١. ورقههای «آزادی».
٢. ورقههای «شک و یقین» و ورقههای «سؤال».
٣. (بعثت و ایدئولوژی).
٤. (آزادی فرد و قدرت دولت).
٥. (جهانی که من میشناسم).
٦. (تاریخ تمدن) ویل دورانت، جلد ...، ص ... محکمه تفتیش عقاید
آزادی عقیده
رجوع شود به ورقههای «اسلام و آزادی عقیده»
آزادی و عادات اخلاقی
در دفتر ٣٥ و هم در ورقههای «اخلاق اسلامی» صفحه ٨ گفتیم که برخی فلاسفه نظیر کانت و روسو منکر تربیت به صورت عادت میباشند؛ معتقدند عادات و ملکات، انسان را به صورت ماشین و فرمانبری از فرماندهی نابینا و به صورت مجبور درمیآورد. اراده باید تابع عقل و علم باشد و تنها دراین صورت است که آزاد است.
رجوع شود، بحث بعدی است
آزادی - جبر و اختیار از نظر ماتریالیسم تاریخی
راجع به نظریه معروف هگل و مارکس که آزادی آگاهی به ضرورت است، رجوع شود به ورقههای «شخصیت در تاریخ» صفحه ١ و ٢ و ٤.