یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١١ - یادداشت علم و ایمان - سخنرانی دبیرستان علوی در ٢٢ رمضان ٩٢ برای دانش آموزان سیکل دوم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٥١١

«اختلاف دنیای قدیم با دنیای ماشینی جدید فقط در وسایل است نه در مقاصد ... چه خواهید گفت اگر همه پیشرفتهای ما تنها اصلاح روشها و وسایل باشد نه بهبود غایات و مقاصد.».

اقبال در (احیای فکر دینی) ص ٢٠٣ (مقاله اصل حرکت در اسلام) میگوید:

«بشریت امروز به سه چیز نیازمند است: تعبیری روحانی از جهان، آزادی روحانی فرد، و اصولی اساسی و دارای تأثیر جهانی که تکامل اجتماع بشری را بر مبنای روحانی توجیه کند. شک نیست که اروپای جدید دستگاههای اندیشهای و مثالی در این رشتهها تأسیس کرده است ولی تجربه نشان میدهد که حقیقتی که از راه عقل محض به دست میآید نمیتواند آن حرارت اعتقاد زندهای را داشته باشد که تنها با الهام شخصی حاصل میشود. به همین دلیل است که عقل محض چندان تأثیری در نوع بشر نکرده، درصورتی که دین پیوسته مایه ارتقای افراد و تغییرشکل جوامع بشری بوده است. مثالیگری اروپا هرگز به صورت عامل زندهای در حیات آن درنیامده و نتیجه آن پیدایش «منِ» سرگردانی است که در میان دموکراسیهایی ناسازگار با یکدیگر به جستجوی خود میپردازد که کار منحصر آنها بهره کشی از درویشان به سود توانگران است. سخن مرا باور کنید که اروپای امروز بزرگترین مانع درراه پیشرفت اخلاق بشریت است. از طرف دیگر، مسلمانان مالک اندیشهها و کمال مطلوبهای نهایی مطلق مبتنی بر وحیی میباشند که چون از درونی ترین ژرفنای زندگی بیان میشود به ظاهری بودن صوری آن، رنگ باطنی میدهد. برای فرد مسلمان، شالوده روحانی زندگی امری اعتقادی است و برای دفاع از این اعتقاد به آسانی جان خود را فدا میکند.»