یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٣ - احیاء تفکر اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٥٣

دیوان ثبت شدن است و از حدود الفاظ تجاوز نمیکند از قبیل انتساب ما به علی علیه السلام و از قبیل «انّ النّار لیس یمسّ جسماً علیه غبار زوّار الحسین» و از قبیل داستان فاحشهای که از خانهای که روضه بود خواست آتش ببرد، به آتش دیگ فوت کرد و دود به چشمش رفت و اشکی ریخت.

در تفکر اصیل اسلامی عمل تکیه گاه تعلیم و تربیت است. این تربیت، هر فردی را برای تحصیل سعادت دنیوی و اخروی به نیروی خود متکی میکند. داستان پیغمبر [در] یوم الانذار، و داستان او در حین وفات (یکی در اول بعثت، دیگر در آخرین روزهای عمر) که فرمود:«لاینجی الّا عمل مع رحمة»..

اینکه فکر اتکاء [به] عمل از بین رفت ریشه سیاسی دارد. دو عامل و به دو شکل این تکیه گاه را خراب کردند: یکی از راه اینکه تمام ارزش مال ایمان (البته ایمان انتساب) [است]، دیگر مسأله جبر و همه چیز به تقدیر است.

٦. در تفکر اسلامی چند عنصر اساسی وجود دارد که برای هر ایدئولوژی زندهای وجود این چند عنصر ضروری است. به عبارت دیگر چند خصوصیت اساسی هست که او را زنده و جاندار کرده است و ملت مسلمان در صدر اول به همین جهت زنده شد و اینکه قرآن میگوید:«اسْتَجیبوا للَّهِ وَ لِلرَّسولِ إذا دَعاکمْ لِما یحْییکمْ» شامل این چند عنصر است:.

الف [١]. شورانگیزی و تحرک بخشی و هیجان آوری، نه صرفاً هیجان احساسی کور بلکه مبنی بر ارائه هدف مشخص و عملی و ارائه راه وصول به آن، منطبق بر غرایز واقعی بشر. این شورانگیزی، هم در جنبههای مادی دعوت اسلامی هست و هم در جنبه روحانی و ماوراء مادی او. مثلًا در جنبه مادی آن، سخن از «إنَّ الْأرْضَ للَّهِ یورِثُها مَنْ یشاءُ