یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٨ - مکتب انسانیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٩٨

عملیات درخشان و قدس مآب او برداشت و او را تا سرحد حیوان تنزل داد، بالاخره ماتریالیسم فلسفی او را با یک جماد از نظر ارزش ذاتی و معنوی برابر کرد. پای هم، یکی از قربانیهای پیشرفتهای علمی در قرون جدید، انسانیت یعنی مقامی بود که نوع انسان به حق یا ناحق برای خود قائل شده بود، و دین هم به همین دلیل سقوط نمود و مثل اینکه میان ایندو تلازم است و تفکیک پذیر نیستند. تلاشهایی میشود که انسانیت را از سقوط نجات دهند منهای دین. ولی در قرن نوزدهم و بیستم بار دیگر والور [١] انسانیت بالا میرود و انسانیت مقام و منزلتی عالی پیدا میکند. البته به قول رساله (نیکنیازی) صفحه ٣٢: در تمام ادوار و السنه، اصطلاحات انسان دوستی و انسانیت به عنوان خصیصه عاطفی و اخلاقی عالی به کار برده میشده است ولی میدانیم که اخیراً توجه بیشتری شده و به آن شخصیت ذهنی خاص و اصالت فلسفی داده، یک نوع مسلک و مذهبی به نام هومانیسم که اصالت بشر یا انسان پرستی است ساختهاند [٢] به هرحال رجعت مبارکی است. میتوان گفت پس از چند قرن فراموشی خود، به اصطلاح قرآن دوباره خود را بازمی یابد و یا میخواهد بازیابد. ولی آیا معیارهای گذشته دومرتبه رواج خواهد یافت یا نه و آیا انسان مقام نیمه خدایی خود را بازخواهد یافت یا نه، مطلبی است که تدریجاً باید روشن شود. و ما از سؤالاتی که در شماره ٣٢ طرح کردیم شروع میکنیم.

به هرحال توجه انسان به خود بوده که او را تا مرحله شناخت خدا و حرکت به سوی خدا برده است. وَ فی أنْفُسِکمْ أفَلا تُبْصِرونَ (داستان مردی که در پی گنجنامه استغاثه میکرد و خواب نما شد، که در (مثنوی) آمده است). رجوع به نمره ٤٦.