یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧ - احیاء فکر دینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٦٧

عقیده و ایمان ندارند بلکه این است که عقیده و ایمان هست ولی مرده است، عقیده توحید و نبوت و ولایت همه هست ولی مرده است. در توحید مثل قوم موسی میگوییم: اذْهَبْ أنْتَ وَ رَبُّک فَقاتِلا إنّا هیهُنا قاعِدونَ، یا میگوییم: أنُطْعِمُ مَنْ لَوْ یشاءُ اللَّهُ أطْعَمَهُ ...، یا آنکه به قول زیدبن علی بن الحسین علیهم السلام طوری فکر میکنیم که مصداق «اطمعوا الفسّاق فی عفواللَّه» [هستیم] یعنی ارزش عمل را از بین میبریم. همان طوری که در ورقه الفبایی تحت عنوان «عمل در اسلام، عقیده مرجئه و خوارج و شیعه و معتزله» گفتیم، اسفل و اعلای ما مرجئ میشود.

٨. لنین گفته دین تریاک اجتماع است. نباید خیال کرد که حتماً روی غرض و مرض عالماً عامداً خواسته دروغی بگوید. او آن دینی را میگفته تریاک اجتماع است که در میان مردم میدیده و واقعاً هم همینطور بوده است، کما اینکه الآن در میان ما کم و بیش نقش تریاک را بازی میکند. گوستاو لوبون در اواخر کتاب (تمدن اسلام و عرب) فصلی دارد راجع به ترویج انگلیسها تریاک را در چین. و به قول علی الوردی، هم نیچه که گفته است که دین ثوره و انقلاب است درست گفته و هم آن کس که گفته دین تریاک اجتماع است، زیرا دین در دست انبیا ثوره بود و در دست اخلاف و سلاطین و حکام تریاک شد.

٩. حدیث تجدید دین در هر صد سال به طرق شیعه روایت نشده زیرا علاوه بر اینکه ما خودمان تاکنون ندیدهایم، در اوایل (منتخب التواریخ) حاج ملاهاشم خراسانی از (مستدرک) حاجی از (رجال) بحرالعلوم و او از (جامع الاصول) ابن اثیر نقل میکند و اگر در شیعه ولو در کتاب ضعیفی نقل شده بود، حاجی نقل میکرد. این حدیث در (سنن) ابی داود، ج ٢، اول باب الملاحم هست به این عبارت: إنّ اللَّه یبعث لهذه الامّة علی رأس کلّ مائة سنة من یجدّد لها دینها. در (جامع الصغیر) سیوطی از (مستدرک) حاکم و ابی داود این حدیث را نقل میکند [١]، و یکی از روات