رطب خورده منع رطب کی کند؟ دیگر اینکه هدف ناپاک نداشته باشد، منافسه در سلطان و برای ربودن مسندها و کرسیها نباشد. به عبارت دیگر حرّ و آزاد باشد، زیرا الطّمع رقّ مؤبّد. الدنیادار ممرّ لادار مقرّ و الناس فیها رجلان: رجل باع نفسه فیها فاوبقه و رجل ابتاع فیها فاعتقه. آن که گرفتار طمع است واقعاً اسیر و ریسمان پیچ رشتههای طمع است، به هیچ وجه آزادی ندارد. علی علیه السلام درباره عیسی مسیح میفرماید ( (نهج البلاغه) ج ٢ ص ١٣٧): ولم تکن له زوجة تفتنه و لا ولد یحزنه و لا مال یلفته و لا طمع یذلّه..

(محجة البیضاء) به تبع (احیاء العلوم) حدیثی نقل میکند از رسول اکرم صلی الله علیه و آله: بدأ الاسلام غریباً و سیعود غریباً فطوبی للغرباء. فقیل: و من الغرباء یا رسول اللَّه! قال: الذین یصلحون ما افسده الناس من سنّتی والذین یحیون ما اماتوه من سنّتی [١].

پس این حدیث تعریف اصلاح به مفهوم اسلامی است. گفتیم که علی علیه السلام و همچنین امام حسین فرمودند: اللَّهم انک تعلم انه لم یکن ما کان منا منافسة فی سلطان و لا التماس شیء من الحطام ولکن لنردّ المعالم من دینک و نظهر الاصلاح فی عبادک فیأمن المظلومون من عبادک..

ایضاً امام حسین فرمود: انّی ماخرجت اشراً و لا بطراً و لا مفسداً و لا ظالماً، انّما خرجت لطلب الاصلاح فی امة جدی..

درواقع آن که اخلاقاً ماتریالیست است خواه از نظر فکری و فلسفی ماتریالیست باشد یا نباشد (البته تا حدودی لازمه مادیت فلسفی مادیت اخلاقی است. اینکه میگوییم تاحدودی، از آن جهت که فکر انسان صددرصد نمیتواند وجدان اخلاقی و انسانی انسان را نابود کند. همان که در فکر و اعتقاد ماتریالیست است احیاناً در عمل رئالیست و واقع بین و انسان است و تحت تأثیر محرکات معنوی که خود

[١]. در حدیث دیگر:«ناس قلیل صالحون، کثیر من یبغضهم اکثر ممن یحبهم». و قیل (القائل سفیان الثوری): اذا رأیت العالم کثیرالاصدقاء (مرید زیاد دارد، آنچنان است که «عرفی» میخواهد) فاعلم انه مخلِّط لانه ان نطق بالحق ابغضوه. ابوذر گفت: لم یترک الامر بالمعروف و النهی عن المنکر لی صدیقاً.