یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٧ - یادداشت ایدئولوژی اسلامی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٥٧
و. آزادی، دموکراسی، مساوات، عدالت.
٣١. اقبال لاهوری در کتاب (احیای فکر دینی) ص ٢٠٤ میگوید:
«مثالیگری اروپا هرگز به صورت عامل زندهای در حیات آن درنیامده و نتیجه آن پیدایش «من» سرگردانی است که در میان دموکراسیهایی ناسازگار با یکدیگر به جستجوی خود میپردازد که کار منحصر آنها بهره کشی از درویشان به سود توانگران است (خاصیت تحریک و تخریب داشته است بدون آنکه خاصیت سعادت بخشی برای تودهها داشته باشد).».
ص ٢٠٤:
«تجربه نشان میدهد که حقیقتی که از راه عقل محض به دست میآید نمیتواند آن حرارت اعتقاد زندهای را داشته باشد که تنها با الهام شخصی حاصل میشود.».
٣٢. یکی از مسائل که باید طرح شود این است که همان طوری که در ورقههای «جهان بینی اسلامی» گفتهایم یکی از جنگها جنگ عقاید است. از نظر ما عقیده برای بشر ارزش مستقل از سایر مسائل سیاسی، اقتصادی، جنسی و غیره دارد (و به عبارت دیگر عقیده خود هدف است). چنین نیست که عقیده، زیربنایی از اقتصاد یا سیاست و تفوق طلبی و یا جنسی داشته باشد. از نظر ما فکر برای بشر ارزش ذاتی دارد [١]. بشر به افکاری نظری یا عملی که بدان گرویده است سخت
[١]. البته این تعبیر مَجاز است. فکر و اندیشه از آن نظر که فکر و اندیشه است جنبه آلی دارد و هرگز مطلوب بالذات نیست؛ مقصود این است که اموری معنوی و غیرمادی هست که برای بشر ارزش ذاتی دارد. اما اینکه گاهی عقیدهای درباره مادیات ارزش مافوق مادی پیدا میکند، درحقیقت نوعی مدل گیری است از طرف غریزه و فطرت.
درباره جنگ عقاید از دو نظر باید بحث کرد: یکی از آن نظر که عقیده هدف یعنی یکی از اهداف انسان است، دیگر از نظر اینکه عقیده یک وسیله است و یک نیروست برای هدفهای مادی و غیرمادی. در جهت دوم یعنی در اینکه عقیده خود یک نیرویی است که بشر را با آن میتوان به حرکت آورد و یا از حرکت باز داشت سخنی نیست، حتی ماتریالیستها نیز آن را قبول دارند.