یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٥ - یادداشت قرآن و انسان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٣٥٥

آنجا که تمدن، عظمت پیدا میکند ولی متمدن حقیر میشود:

٢٠. مقدمه (این است مذهب من) صفحه ٦: «آیا روا نیست که معتقد شویم هر قدر تمدن عظمت پیدا میکند متمدن حقیرتر میگردد؟».

این نکته بسیار جالبی است که در برخی تمدنها مانند تمدن اسلامی، تمدن و متمدن با هم عظمت پیدا کردند، زیرا آن تمدن تنها از عنصر علم به وجود نیامده بود، عنصر ایمان و اخلاق و ایدئولوژی و بالاخره انسانیت نیز در آن سهیم بود. ولی تمدن جدید توأم با سقوط انسانیت به وجود آمد و تنها تمدن علمی است، یک بعدی است، ایمان و اخلاق و معنویت در آن سهمی ندارد.

گاندی درباره پوچی انسانیت در غرب میگوید:

پوچی انسانیت در غرب:

«من که جز نقش دیوار و رشتههایی که آن نقشها را به حرکت درمیآورد چیز دیگر نمیبینم: منافع، نظریات، کالاها. شما همان گونه نمونه ملتید که نقش دیوار نمونه اشخاص است.».

مسأله تسلط بر خویش:

٢١. مسأله تسلط بر نفس، آنطور که گاندی مدعی است، فوق العاده مسأله مهمی از مسائل انسان است.

٢٢. موضوعات قرآنی درباره انسان:.

١. خلافت انسان.

٢. ظرفیت عظیم و خضوع فرشتگان در پیشگاه او.

٣. آزادی و امانتداری و استقلال و مسؤولیت انسان و معماربودن خودش برای خودش، و قلم خودش به دست خودش است.

٤. غایت نهایی انسان.

٥. کرامت و شرافت و برتری انسان.

٦. سرشت الهی انسان که جز با یاد خدا آرام نمیگیرد و اینکه رضوان الهی، لذات معنوی و الهی بالاتر است.

٧. کمال و اعتدال خلقت انسان.

٨. شخصیت و رابطه مستقیم انسان با خدا، اتصال دو قطب انسان و خدا با یکدیگر