یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٩ - انسانیت از دیده علی علیه السلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٢٧٩

محروم میکرد.

١٠. راجع به انسانیت از دیده علی علیه السلام در دو قسمت باید بحث کنیم: یکی انسانیت در دیده فکر و اندیشه و عقل علی و دیگر انسانیت در دیده دل و احساسات علی.

در قسمت اول باید ببینیم علی درباره انسان چگونه میاندیشیده است. مثلًا به طبیعت انسان خوشبین بوده یا بدبین؟ مقام او را در میان موجودات چه مقامی میدانسته است؟ چه چیز را لایق مقام انسانیت میدانسته است و چه چیز را لایق مقام انسان نمیدانسته است، و بالاخره «خود» انسانی را چه نوع خودی میدانسته است؟.

در این قسمت علی همان کلمات و تعبیرات را به کار میبرد که قرآن به کار برده است از قبیل نفخه الهی، اصطفا، غایت خلقت بودن و غیره.

علی انسان را برگزیده میداند و برای او مقام والا و ارجمندی قائل است. علی به طبیعت انسان خوشبین است نه بدبین. علی انسان را اشرف مخلوقات میداند. علی مقام انسانیت را از اینکه به دنائتهای مادی بچسبد بالاتر میدانسته است.

این جمله منسوب به ایشان است: دواؤک فیک ... رحم اللَّه امرأ علم من این [١].

در قسمت دوم یعنی انسان در دیده دل و احساسات، علی مقام فوق العاده حساسی دارد.

- علی شیفته انسانیت، عدالت، حق، آزادی، راستی، امانت [است.].

- علی برای انسانها احساس مسؤولیت میکرد.

- علی میان خوارج و اصحاب معاویه تفاوت قائل بود.