یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١ - احیاء تفکر اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٥١

همدردی و همدلی دارد، خاصیت مبارزه با آفات که همان خاصیت دفع است دارد. وقتی که جامعه به حالتی درآمد که در جای جذب دفع و در جای دفع جذب کند و یا اساساً جذب و دفعی نداشته باشد و همه چیزش تحمیلی باشد، آن جامعه مرده است.

پیغمبر اکرم مثلی عالی برای حیات اجتماعی مسلمین آورد: مثل المؤمنین فی تواددهم و تراحمهم کمثل الجسد اذا اشتکی عضو تداعی له سایر اعضاء جسده بالحمّی والسّهر..

ایضاً فرمود: من اصبح و لم یهتمّ بامورالمسلمین فلیس بمسلم..

ایضاً فرمود: من سمع مسلماً یا للمسلمین و لم یجبه فلیس بمسلمٍ (قریب به این مضمون).

«إنَّمَا الْمُؤْمِنونَ إخْوَةٌ» ارائه نشانهای است از حیات اسلامی.

اینکه علی میگوید:«و هذا اخو غامدٍ و قد ورد خیله الانبار ... فلو انّ امرأ مسلماً مات علی هذا اسفا ما کان به ملوماً بل کان به عندی جدیراً» نشانه دیگری است.

ایضاً فرمود: أو أبیت مبطاناً و حولی بطونٌ غرثی ....

٢. اقبال که هفت خطابه در پاکستان (ظاهراً پنجاب و مدرس و غیره) ایراد کرده است هدفش این است که طرز تفکر اسلامی را در مجرای صحیحی برگرداند که هم منطبق با قرآن است و هم خاصیت حیات بخشی دارد. و به همین جهت اقبال یک مصلح بزرگ اسلامی به شمار میرود.

درباره اقبال دو نکته قابل توجه است: یکی اینکه در عین اینکه مردی است اروپا رفته و اروپا شناخته و تحصیل کرده جدید در حدی که اروپاییان برای افکار او ارزش قائلند و مشوق مسلمانان به تحصیلات جدید و علوم جدید است، به تمدن اروپایی و فرهنگ اروپایی سخت بدبین است و آینده شومی برای او پیش بینی میکند (رجوع شود به ورقههای «اقبال و احیاء فکر دینی» صفحه ٤، در آنجا